Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶԴՐ
(աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք)
«զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur)
նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր»
կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86;
Pok. IEW 930;
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 23, սյունակ 1
ԱԶՆ
-ին, -ինք, -անց
«սերունդ, ցեղ, ազգ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *g'en
«ծնել»
փոխատու լեզու՝ աւ. ā-sna
«բնածին, ազնուական, ազնիւ»
փոխատու լեզու՝ պ. (թուրք.) zn
փոխատու լեզու՝ զրադ. āznāvaz
«ազնուական»
իրան. zan «ծնել» (<հ.-ե. *g'en):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցազն,
դիցազնունք,
հսկայազն,
համազն,
հայկազն,
հայկազուն,
երկազն(ի),
թագազն,
ծառայազն,
ազնիւ,
ազնուական,
չազնուութիւն,
ազնուամեծար,
ազնվաշուք,
ազնվափայլ,
ազնվապետութիւն,
ազնվապետական,
անազնիւ,
գերազնիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
ā-sna
«բնածին, ազնուական, ազնիւ»
*zan «ծնել» արմատից
զրադ.
āznāvaz
«ազնուական»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 512-513
Էջ 24, սյունակ 1
ԱԹՈՌ
(-ոյ)
«աթոռ, նստարան, գիշերանոթ, բնական կարիքը հոգալու աման, գահ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աթոռակից,
աթոռակալ,
նախաթոռ,
հակառակաթոռ,
աթոռագործ,
զուգաթոռ,
զարմանաթոռ,
թիկնաթոռ,
աթոռան,
սալաթոռ,
խաչաթոռ,
աթոռակալել,
աթոռանիստ,
հակաթոռ,
բազկաթոռ,
ճոճաթոռ
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԱՐԵԼ
«ամաչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել, հոգեպես խառնվել, իրենից դուրս գալ»
*-ար ածանցով կազմված
Կապ չունի ալարել «ծուլանալ» բայի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλύω
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել, իրենից դուրս գալ»
լատվ.
aluôt
«մոլորվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 85-86
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԻ
I
(-ւոյ, -եաց)
«ալիք, կոհակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«գորշ, սպիտակ, դժգույն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *poliiā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալեկոծ,
ալեկոծել,
ալեակ,
ալիհաստատ,
երեքալեան,
ալեծածան,
ալեծե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πολιός
«սպիտակ, ալեհեր. ալեկոծ, փրփրակալած»
քրդ.
pēl
«ալիք, կոհակ»
Մատենագիտություն
H. AG 412, 520;
Աճ. ՀԱԲ 93
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԻ
II
(-ւոյ, -եաց)
«սպիտակ (մազ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«գորշ, սպիտակ, դժգույն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *poliiā-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալետոր,
ալեխառն,
ալեզարդ,
ալեհեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
palitá
«գորշ. սպիտակ (հգն.), սպիտակ մազեր»
հուն.
πολιός
«սպիտակ, ալեհեր, ալեկոծ, փրփրակալած»
Մատենագիտություն
H. AG 412, 520;
Աճ. ՀԱԲ 93
Տե՛ս նաեւ
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԻ
III
«տեղում պտտվող իր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«թեքել, շրջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *əliio-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
իլ(իկ)
հայ.
աղեղն
կիմր.
olwyn
«անիվ»
<*oleinā
Էջ 25, սյունակ 1
ԱԼԻՒՐ
(-եր, -ոյ)
(հին՝ ալեւր)
«ալյուր, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«աղալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *alęuro-)
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ալիւրաղիւթ,
գարեալիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἄλευρον
«ալյուր»
Մատենագիտություն
H. AG 414;
Աճ. ՀԱԲ 94
Տե՛ս նաեւ
Էջ 26, սյունակ 1
ԱԼԽՈԶԱԶ
(վրիպակով՝ ալխոշալ)
««լեղակենի, լեղակ, մշկան եղինջ» (բոյս)»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս արաբ. բառ` qzz «զզվել» արմատից
Էջ 26, սյունակ 1
ԱԼՈԶ
«էգ ուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pōu-
«փոքրիկ, փոքրիկ կենդանի, ձագ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pōlo- (*pō(u)-lo-))
-ոզ ածանցով
-ոզ ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուլ
հուն.
πῶλος
«մտրուկ, ձագ»
գոթ.
fula
հ. անգլ.
fola
հ. վ. գ.
folo
«մտրուկ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։