Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 38, սյունակ 1
ԱՂԿՐ
«թաղար, ծաղկաման»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
սխալագրություն արկղ բառի
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃԱՐ
(-ոյ)
(հաճար)
«մի հացաբոյս` ճոճ, մնն, Triticum spelta L»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ades-
«աճար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *adio-)
(*ades/-os «աճար» ձեւի կողքին)
Քիչ հավանական է կովկասյան ծագման վարկածը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Տե՛ս նաեւ
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱԼ
(ամանալ, ուշ՝ ամարել)
«լցնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«ջուր քաշել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման,
խնկաման,
գինեման,
ոտնաման,
ամանեղեն,
աղաման,
կաթնաման,
շաքարաման,
թանաքաման,
գրչաման,
թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άμη
«դույլ»
հուն.
άμίς
«գիշերաման»
հ. իռլ.
sem
«բուրս թափել»
լիտվ.
sémti
«հեղուկ քաշել, լցնել»
ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146;
Pok. IEW 35;
H. AG 416;
Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱՍԵԼ
(ԲՀ)
«արկանել կամ քարշել»
(լեզվաբանական (կեղծ բառ))
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է ամասցես «արկցես կամ ձգեսցես» (բուն՝ «կցես») ձեւից՝ ամալ բայից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 47, սյունակ 1
ԱՍՈՔ
««մեղմ» (ուշ՝ եփում, մարսում)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա լատ. amō, -are «սիրել, շնորհակալ լինել, գոհ լինել», amicus, «բարեկամ» amoenus «հիանալի, հաճելի», մ. վ. գ. ammen «սպասել, սպասարկել, խնամել» բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամոքախառն,
ամոքումն,
դժվարամոքելի,
դյուրամոքելի,
ամոքումն,
ամոքանք,
ամոքաբար
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՐ
I
(առն, արամբ, արք, արանց)
«տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr-
(անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-)
ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին,
առնակնութիւն,
առնաբար,
առնագէն,
առնութիւն,
առնի,
այրասէր,
այրասիրութիւն,
այրուձի,
այրընտիր,
այրասիրտ,
այրասպան,
այրալքող,
այրիկ,
այրուկ,
բազմայր,
բազմայրութիւն,
իշայր,
սկեսրայր,
արու,
արուաբար,
արուագէտ,
արուական,
արուանալ,
ար(ւ)ութիւն,
արի,
արիաբար,
արիական,
արիանալ,
անարի,
վատարի,
արական,
արամբի,
արանցի,
արանք,
արականք
Էջ 52, սյունակ 1
ԱՆԱՐԿԳՈՍ
(անարկոս, անարգոս, անարկոբ)
«նենգավոր»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
սկզբնաձեւը անարգոք կապակցությունն է, բայց ինչպե՞ս է առաջացել. -ոս-ը ոք-ից։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 347
Էջ 54, սյունակ 1
ԱՆԴԵՐՁԱՊԵՏ
(-ի, -աց)
(հանդերձապետ)
«պարսկական արքունիքի մի պաշտոնյա՝ հազարապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. andarzpat
ենթարկված հայ. (<իրան.) հանդերձ բառի ազդեցությանը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանդերձապետ,
հանդերձապետութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 99, 179;
Աճ. ՀԱԲ 188
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԻՒՆ
II
«աթոռի կամ բազկաթոռի թեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγκών
հունական բառը հայերենում նախ դարձել է *անկո(վ)ն, ապա անկիւն բառի հետ բաղարկվելով՝ անկիւն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆՁՆ
-ին, -ինք, -անց
«ինքը, անձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang'hen-
«շունչ, անձ»
«շունչ, անձ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնազով,
անձնական,
անձնակից,
անձնասպան,
անձնատուր,
անձնգովութիւն,
անձնահաճոյ,
անձնսիրութիւն,
անձնընտիր,
անձնիշխան,
առանձնել,
ստանձնել,
յանձանել,
անձնիւր,
անցնիւր,
դատարկանձն,
միանձն,
մեծանձն,
վեհանձն,
յանձնձել,
անձնուէր,
անձնուիրութիւն,
առանձին(ն),
անձնականութիւն,
անձնավստահ,
անձնատուութիւն,
անձնազոհ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։