Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 80 բառահոդված (էջ 2/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՐ «քամում, ճմլում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. `asr
Ս. Աւագեան ՎԱԲ 32 (գրուած է տառադարձական վրիպմամբ՝ asara-asr փոխանակ asara- asr)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասարանոց, ասարնոց, ասրնոց, սրնոց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՐ(ԻՈՆ) (ասար(իոն)) «մեկ տասանոց (դրամ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀσσάριον
փոխատու լեզու՝ լատ. assārius
Մատենագիտություն
H. AG 341; Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍԱՐՈՆ «կատվախոտ, asarum Europ. L» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀσαρον
Մատենագիտություն
H. AG 279; Աճ. ՀԱԲ 267-268
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍԵԻԱՆ «գլուխ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս ինչ-որ հատուկ անուան հասարակացում: Ս. գրքում կա Ասերիան Ղեւտացու անուն, բայց նախիմաստը չի տրուած: ԲՀ-ում կա նաեւ ասվերոտ «իշխան կամ գլուխ» բառը, որի առնչութիւնն ասեիան-ի հետ պարզ չէ:
Էջ 79, սյունակ 1 Էջ 79
ԱՍՊԱՐԻՈՆ «մի դրամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άσπρον
եթե ասարիոն բառի սխալագրութիւնը չէ, ապա հուն. άσπρον (<լատ. asprum)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 274
Տե՛ս նաեւ
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏՈՐ (աթար, աթոր) «պահնորդ, պահակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. Āter «հատուկ անուն»
եբր. Āter հատուկ անուն` վերածված հասարակի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 289
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՏ II (-այ) «արագիլ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arədā- «(ծովային) մի թռչուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *arōd/*arəd-)
Կասկածելի է -այ հոլովիչի պատճառով, որ բուն հայերեն հասարակ անունների համար անսովոր է
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερωδιος
լատ.
ardea
«ձկնկուլ» (<*arəd)
սերբ.
rōda
«արագիլ»
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻԷ «ո՛վ հերձւածող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Ἀρειε «Արիոս (յատուկ անւան կոչականը)»
յատուկ անւան կոչականը՝ որպէս հասարակ անուն գործածւած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՁԱԿ (-ի, -աց) «ազատ, համարձակ, չփակուած, ընդարձակ, հասարակ, սովորական, հեռու, այն կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *serg՛-
փոխատու լեզու՝ աւ. harəz «արձակել»
փոխատու լեզու՝ պրթ. hirz «արձակել»
իրանական աղբիւրից՝ հմմտ. աւ. harəz, պրթ. hirz «արձակել» (< հ.-ե. *serg՛-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արձակել, արձակահեր, հերարձակ, արձակավայր, արձակաքաղաք, արձակերտասանակ, արձակումն, արձակուրդ, ընդարձակ, ընդարձակել, համարձակ, համարձակելի, համարձակագոյն, արձակիլ, բացարձակ, ձիարձակ, ձիարձակարան, բազմարձակ, բուսարձակ, սանձարձակ, նախայարձակ, երեքարծեն, լայնարձակ, լուսարձակ, ընդարձակածաւալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԳՈՒՏ (-ի, -ից) «շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. abigūt
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել, աւգտակար, աւգտածարաւ, աւգտակարիլ, աւգտակարապէս, անաւգուտ, անաւգտակար, կենցաղաւգուտ, հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4; Աճ. ՀԱԲ 607