Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 50 բառահոդված (էջ 2/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՅՌ-ԵԼ (-ալ, գառ-ել, գառ-իլ) «պառկել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghaid- «կանգ առնել, հապաղել»
կապ ունի լատ. haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել» եւ լիտվ. garšti «հապաղել» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է հնդեւրոպական *ghaid- արմատը (Pok. IEW 1, 410) (գայռ < *uaisro-), բայց սրանց կապը կասկածի տակ է առնվում (Fraenkel, LEW 129):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
haereō
«կախված լինել, մնալ, հապաղել»
լիտվ.
garšti
«հապաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 410; Fraenkel, LEW 129
Էջ 149, սյունակ 1 Էջ 149
ԳԱՆ I -ի, -ից «ծեծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhen- «խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷhon-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանալից, գանահար, գանել, չարագան, չարագանեալ, զանգանակ, զգանեալ, գանակոծ, գանակոծել, գանակոծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghaná
«բիր, կոպալ»
հուն.
θείνω
«խփել»
հուն.
φόνος
«սպանություն»
խեթ.
kuen
«խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
H. AG 431; Աճ. ՀԱԲ 514
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԵԼ «կանգ առնել, կենալ, մնալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhar
«պահել, տանել, հաստատել»
ավ.
dar
«պահել, հետ պահել»
հայ.
դադար
կրկնավոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 637
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԹ (-ի, -ից) «ընթացք, երթալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժ(վ)ել, բարձրանալ, իջնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *erth-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթալ (երթանալ), երթեւեկ, երթեւեկել, երթումն, ողջերթ, սերմներթութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar
«շարժ(վ)ել»
հուն.
ερχομαι
«գալ»
հայ.
յառնել, յորդորել
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 53
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻՆՋ (-ոյ, -ու) «էգ հորթ, մատաղ կով, կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «գլուխ, եղջյուր, եղջերավոր անասուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'rentio-)
հմմտ. հ. վ. գ. (h)rind «խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ» (ըստ Պատրուբանյանի. մերժում է Աճառյանը, ՀԱԲ 2, 56, առանց հաշվի առնելու, որ *k'r-ով սկսվող նախաձեւի դեպքում *k'-ն կարող էր ընկնել, ինչպես k'l-ի դեպքում). (հմմտ. *k'luke-> լսել, *k'lu-ro> լուր)։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցումը կենդանի նշանակող արմատից՝ որոջ բառի հետ միասին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երնջ(ն)ակ, երիժնակ, իգատերնջնակ, իգատերնջայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
(h)rind
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար, եզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 56
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԻՒՐ «հարմար, պատշաճ, ուղիղ, հարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, պատշաճել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ritro-)
հմմտ. ավ. ar «ամրացնել», հուն. ararisko «միացնել, ամրացնել, պատշաճել», թոխ. Ա ārwar, Բ ārwer «պատրաստ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիւրած, երիւրել, յերիւրել, յերիւրումն, ըստերիւրել, ստերիւրել, ստերիւրումն, անստերիւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ar
«ամրացնել»
հուն.
ararisko
«միացնել, ամրացնել, պատշաճել»
թոխ. Ա
ārwar
«պատրաստ»
թոխ. Բ
ārwer
«պատրաստ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 58; Ջահ. ՀԼՊ 113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 237, սյունակ 1 Էջ 237
ԶԵՐԴԵԽԵԼ (զերթեխել) «թողնել, անցնել, զանց առնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՐԱԲԱՆԵԼ «պատսպարել» կամ «շունչ առնել»
Ստուգաբանություն (անստոյգ, ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «պատսպարել կամ զոգի կլանել»։
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՁԵԼ «ատամներն առնել (թթու բանից)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՍԵԼ I (լուս-), կտր. լուայ ««լսել, հնազանդվել, զգալ, հոտ առնել» (լու «լելի»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klu-k'e-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klu-k'e-` *kleu- «լսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լսելի, լսելիք, լսողութիւն, լսելութիւն, լու, լուական, թերալսել, անլսութիւն, հլու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
crnōti
<*k'l-neu-
հուն.
κλέω
«փառաբանել»
լատ.
clueo
«կոչվել, անվանվել, համարվել»
հ. իռլ.
cloth
«հռչակ, փառք»
գոթ.
hliuma
«լսողություն»
ռուս.
слышать
«լսել»
ռուս.
слушать
«լսել»
ռուս.
слух
«լսողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307; Pok. IEW 605-606
Տե՛ս նաեւ