Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 40, սյունակ 1
ԱՂՁ
(-ի, -ից)
«կարիք, պահանջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«քաղցած. վատ (?)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *l(k)-sk', *el-k-)
այստեղից է աղցիկփեղց (ախցիփեղց) կրկնավոր ձեւը։ Հավանաբար *el- արմատի ածականով ձեւ է նաեւ *el-g-ը, որից՝ աղկաղկ «թշվառ, աղքատ», եւ *lugk-ը, որից համարվում է աղքատ բառը, թեեւ ավելի հարմար է այն միացնել աղձ ձեւի հետ եւ բխեցնել *ln արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղձաւոր,
աղձատրութիւն,
աղձատապէս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
álkti
«քաղցած լինել»
լիտվ.
alkanas
«քաղցած»
հ. սլ.
alŭkati
«քաղցել, քաղցած լինել»
չեխ.
lakati
«պահանջ ունենալ»
ռուս. (հ. սլ.)
алкать
«ցանկանալ, ծարավել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 137
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱՆԱԿ
(-ի, -աց)
«ժամանակ, ձայնավորի կամ վանկի տեւողություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. amānak
փոխատու լեզու՝ պ. amān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամանակյան,
ամանակեան,
ամանակություն,
հինգամանակ,
բազմանակ,
անամանակ,
երկամանակ,
եռամանակ,
յոգնամանակ,
յոգնամանակագոյն,
ամանակային,
ամանակաչափ,
ամանակավոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 145
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱՉԵԼ
«ամաչել, ամոթ զգալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *mē-
«փափագել, տենչալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-mətiō-)
-t ածականով (ածանցով)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *o-mətiō- ` *mē- «փափագել, տենչալ» արմատի հետ՝ -t ածականով (ածանցով)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամաչկոտ,
անամաչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μασμάω
«հուզվել, խիստ ցանկանալ, տենչալ, փափագել»
հուն.
μαί
«ձգտում է»
Հեսիքիոս
հուն.
ματεύω
«ձգտել, փնտրել»
լիտվ.
maturs
«շրջահայաց»
լատվ.
matit
«զգալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԲԵՏ
-ի, -ից
(ամբոյտ, ամպոյտ, անբոյթ)
««խլուրդ» (անբոյտ «մի դեղաբոյս՝ արծվաճանկ, գողենի, asplenium scolopendrium», այլ՝ «հովագ կամ միեղջերու»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել»
Հազիվ թե կազմված լինի ան- նախամասնիկով՝ ինչ-որ *բետ ( *բոյտ) արմատից, (հազիվ թե՝ հնդեւրոպական *bheu- «աճել, բարգավաճել» արմատից, որտեղից՝ բոյս)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 44, սյունակ 1
ԱՄԵՀԻ
-եաց
(ամահի)
«անզուսպ, կատաղի, անկիրթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
բուն աղբիւրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամեհամուղ,
ամեհաբար,
ամեհութիւն,
ամահութիւն
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՑ
«այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ais-
«ցանկանալ, որոնել, այցելել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու,
այցելութիւն,
այցելել,
այցել,
յայցել,
այցելականութիւն,
այցառնութիւն,
այցետոմս,
այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā
«ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn
«հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti
«որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418;
Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 52, սյունակ 1
ԱՆԳԱԲ
«կատարելություն»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Աղավաղված վերջնամասով բառ՝ անգ «պատշաճ» արմատից. այդ ձեւով ԲՀ-ում գրված է անկ «պատշաճ» բառարմատը. այդ արմատից է նաեւ անգուրդ բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգուրդ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 348;
Աճ. ՀԱԲ 182
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳԶ
I
(անգզ)
«գիշակեր մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ank/g-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ankulo-)
արմատից. հմմտ. հուն. αγκυλος «ծուռ, ծռակտուց», բոխ. Ա onkalam, Բ onkolmo «փիղ» (ըստ կնճիթի):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγκυλος
«ծուռ, ծռակտուց»
բոխ. Ա
onkalam
«փիղ»
ըստ կնճիթի
բոխ. Բ
onkolmo
«փիղ»
ըստ կնճիթի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 412
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳՈՍ
(-ից)
(անգոսն-, անկոսն-, անկուսն-, անկոշն-, անկուշն, անկուշ-, անկուս-)
«արհամարհանք, մեծամտություն, ամբարտավանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang/k-
«ծռել, թեքել»
արմատից, որից կազմված են մարմնի մասերի զանազան անվանումներ: Հնարավոր է նաեւ բառի փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգոսնել,
անկոսնել,
անկոսնտել,
անկոշնել,
անգոսնասեր,
անգոսնասիրութիւն,
անգոսնութիւն,
անգոսնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angustha
«ոտքի բթամատ»
ավ.
angušta
«ոտքի մատ»
հ. վ. գ.
ancha, anka
«ծոծրակ»
հ. իսլ.
ekkja
«կրճ. գարշապար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1
ԱՆԳՈՒԺԱՏ
(անկուժատ, անգժատ, անգօժատ, անկժատ, էնկիւժետ, էնկիւժիտ, անկուժակ, անիշատ)
«ժանտահոտ մի խեժ՝ քաղբան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. angužad
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգ(ու)ժատաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 98;
Աճ. ՀԱԲ 185
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։