Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 179, սյունակ 1
-Դ
(2-րդ դեմքի ցուցական հոդ)
«դա, այդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
«ցուցական հիմք»
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tād
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1
ԴԱ
(սեռ. դորայ, տր. դմա, գրծ. դովաւ, հգն. ուղղ. դոքա, սեռ. դոցա)
«դա, այդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
«ցուցական հիմք»
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tad
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 609;
Pok. IEW 1086
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳԵՐ
«ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք,
դեգերումն,
դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω
«խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅՆ
սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք
«այդ, այդ նույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
-ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ta-
հուն.
to
գոթ.
þa
հ. սլ.
to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679;
Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Էջ 209, սյունակ 1
ԵԱՐԻՃՖԵԿՐԱՅ
(այարիճի ֆայդաբան, հասպի հայեարիճ)
«մի դեղամիջոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ayarīj-i-fiqra
փոխատու լեզու՝ պ.
փոխատու լեզու՝ հուն. iera pikra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 3
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԹ
I
«միայն (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *et-
դերանվանական արմատից
առկա է նաեւ եթէ-ի մեջ. թ-ի համար հմմտ. նույն արմատից ծագող *i-t(h), որ առկա է *itthā «այստեղ, այնտեղ», *itthám «այսպես, այդպես», լատ. item «այսպես, այսպիսով» բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ետեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
item
«այսպես, այսպիսով»
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵԱՄՆ
(-ան)
«եղեամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գունանիշ»
սկզբնական «փայլուն» > «սպիտակ» իմաստի անցումով
այդ իմաստն առկա է ծառանունների, կենդանական անունների մէջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեմնախառն,
եղեմնախար,
եղեմնապատ,
եղեմնածին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
olor
«կարապ»
<*«սպիտակ»
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴԵԹ
««որ ի քեզ կոյս» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ընդէդ (այլեւ դէդ) < ընդ այդ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 124
Էջ 254, սյունակ 1
ԹԱԼ
(-թաղ-)
«նվաղում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
o-ձայնդարձ
կապ ունի թոյլ բառի հետ (տե՛ս), որ ծագում է *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» արմատից (*tolio > թոյլ) եւ այդ դեպքում ծագում է *tol- ձեւից (> հայ. թալ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թալալ,
թալթալ,
թալուկ,
թալկալ,
թալկանալ,
թալկացումն,
թալկտիլ,
թաղկումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՍԿԻՆՈՍ
(իսկենիոս, իսքենիոս)
««սուրբ» (ԲՀ)»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ձեւով թւում է հունական, բայց այդպիսի բառ հունարենում չկա
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։