Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁ
(գաղճ)
«գոլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«տաք, գոլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-dhio- կամ *ul-g'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղջանալ,
գաղճանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գոլ
հ. իսլ.
ylja
«տաքություն, տաքացնել»
հ. վ. գ.
vali
«տաքություն»
լիտվ.
vilditi
«գոլացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506;
Solta, AKIS 298-299
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁԱՅ
(գաղճայ)
«մերկ» կամ «օրինակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁԵՐ
«սռնապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ժող. լատ. calcea
«կոշիկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԵԼ
(գէլ «ծուռ»)
«ոլորված, պիրկ, ծուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uelu-
«պտտել, որորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գելուլ,
գելանիլ,
գելումն,
գելոց,
գելարան,
գելակի,
գելաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ειλύω
«փաթաթել, ծածկել»
լատ.
volvō
«ոլորել, գլորել»
լատ.
volumen
«ոլորք, գալար»
հ. հնդկ.
valati
«պտտվում է»
հ. հնդկ.
valaya
«շրջան»
հ. հնդկ.
valitá
«շրջված, ծռած»
ռուս.
вал
«ալիք, պատնեշ»
ռուս.
валять
«թավալել»
ռուս.
валить
«գլորել»
Մատենագիտություն
H. AG 433, 435;
Աճ. ՀԱԲ 530-531;
Pok. IEW 1140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
I
«բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
աճականով
այստեղից են նաեւ գաղձն, գալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձի
Մատենագիտություն
H. AG 433;
Աճ. ՀԱԲ 534
Էջ 164, սյունակ 1
ԳԳԻՂ
«թիթեռնածաղկավոր մի բույս»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēl- > գիղ)
կրկնությամբ՝ գգիղ
կրկնությամբ՝ գգիղ։ Ճիշտ չէ կապել կ(ի)կիլ-ի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գեղձ
«բաղեղ»
հայ.
գաղձն
հայ.
գալար
բրբ.
գլգիլ (կլկիլ)
«կորեկանման մի բույս»
Էջ 181, սյունակ 1
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂ
I
(-ոյ, -աւք, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից)
«(կանաչ, դալար) խոտ, դեղաբույս, բուժախոտ, դեղ, դարման, թույն, կախարդանք, մարմինն օծելու անուշահոտ յուղ, աչքի ծարիր, թանաք, արեբ, կպչան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
Այստեղից է նաեւ դեղին գույնանունը: *dhel- «ծաղկել, կանաչել» արմատից՝ *dhal- ձեւի կողքին, որից դալար
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղատու,
դեղել,
դեղագիտութիւն,
դեղագործ,
դեղոց,
դեղախոյնկ,
դեղահունդ,
դեղաբուխ,
դեղուն,
անդեղեայ,
անդեղայ,
անթեղայ,
մաղձադեղ,
մկնդեղ,
սեւադեղ,
դառնադեղ,
թմրադեղ,
կապնդեղ,
հացադեղ,
խաշնդեղ,
ծակնդեղ,
դեղագիր,
դեղատոմս,
դեղատուն,
դեղավաճառ,
դեղատուփ,
դեղափոշի,
դեղին
Տե՛ս նաեւ
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱԽԻԾ
(-ի, -ից)
«թախիծ, տրտմութիւն, վիշտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *tā-
«հալչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tā-k)
(*tā-kh > թախ)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *tā-k ձեւի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախծիլ,
բաղձիլ,
բաղճիլ,
թախծութիւն,
թախծալից,
ծանրապախիծ,
յոգնաթախիծ,
նորթախիծ
Էջ 284, սյունակ 1
ԻՂՁ
(-ի, -ից)
(ըղձ-, ղձ-)
«իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *elk-
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ,
ըղձապատում,
ըղձութիւն,
ըղձակերտ,
նախիղձիկք,
դձանալ,
դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ
«փափագել, տենչալ, ըղձալ»
ալկատ
հայ.
զեղձ
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։