Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1859 բառահոդված (էջ 2/186)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԳ -ի, -աց «ցեղ, տոհմ, ազգ, ժողովուրդ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. azg «ճիւղ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրի՞ց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազգահամար, ազգական, ազգատ, ազգատոհմ, ազգովիմբ, այլազգ, չազգ, չազգականութիւն, ազգագեղութիւն, մեծազգի, վատազգի, համազգի, բազմազգեան, բիւրազգի, մերազգեայ, ազգաբանական, ազգաբնակչութիւն, ազգագրական, ազգադավ, ազգակործան, ազգամոլ, ազգայնական, ազգատյաց, ազգուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
azg
«ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 84
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր» կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶՆ -ին, -ինք, -անց «սերունդ, ցեղ, ազգ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *g'en «ծնել»
փոխատու լեզու՝ աւ. ā-sna «բնածին, ազնուական, ազնիւ»
փոխատու լեզու՝ պ. (թուրք.) zn
փոխատու լեզու՝ զրադ. āznāvaz «ազնուական»
իրան. zan «ծնել» (<հ.-ե. *g'en):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցազն, դիցազնունք, հսկայազն, համազն, հայկազն, հայկազուն, երկազն(ի), թագազն, ծառայազն, ազնիւ, ազնուական, չազնուութիւն, ազնուամեծար, ազնվաշուք, ազնվափայլ, ազնվապետութիւն, ազնվապետական, անազնիւ, գերազնիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
ā-sna
«բնածին, ազնուական, ազնիւ» *zan «ծնել» արմատից
զրադ.
āznāvaz
«ազնուական»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 512-513
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԹԱԲԵԿ (աթաբեկ, աթաբակ, աթապակ) «թագաւորահայր. փոխարքա, թաթարական անկախ իշխան (սելջ-»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԱՐ «պահպանող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է աթոռ-ից, սա էլ արթոռ-ից՝ ատոր ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 345
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹՈՌ (-ոյ) «աթոռ, նստարան, գիշերանոթ, բնական կարիքը հոգալու աման, գահ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աթոռակից, աթոռակալ, նախաթոռ, հակառակաթոռ, աթոռագործ, զուգաթոռ, զարմանաթոռ, թիկնաթոռ, աթոռան, սալաթոռ, խաչաթոռ, աթոռակալել, աթոռանիստ, հակաթոռ, բազկաթոռ, ճոճաթոռ
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԼԱԺԱ(Հ)ՐԻ «դժնիկ, եղջերափուշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. al-jaḥri «տորոն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԼԱՆԻ «բացահայտ, հրապարակայնորեն»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՐԵԼ «ամաչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել, հոգեպես խառնվել, իրենից դուրս գալ» *-ար ածանցով կազմված
Կապ չունի ալարել «ծուլանալ» բայի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλύω
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել, իրենից դուրս գալ»
լատվ.
aluôt
«մոլորվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 85-86
Տե՛ս նաեւ
Էջ 26, սյունակ 1 Էջ 26
ԱԼՆԱՀԱՐԻ «մի բույս» (բնագիտական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. al-nahr «սպիտակ խաղող»
արաբ. աղբյուրից՝ թերեւս al-nahr «սպիտակ խաղող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95