Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 199 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱՉ (խաղաջ) «բերանի ողողում»
Բնաձայն
կրկնավոր կազմություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱՅ ուշ՝ -ի, -աց «մակարդ, պանրի մակարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kuath- «եռալ, թթվել, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kuhat-so-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախացել, խախացոց, խախցոց, խաղցոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caseus «պանիր»
ռուս. квас «կվաս»
հայ. քացախ
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԻՃ ««մանր» (կտորտանք)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)eid- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khidio-) կրկնավոր խիծ < *khidio- ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. chita «կտրված»
հուն. σχιδαξ «տաշեղ»
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽՈՒՏ «խարխուլ, անհաստատ, խափուտ, քակված, քանդված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keud- «նետել, շտապել, նետվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khə-khud-) կրկնավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kodati «քշում է»
հ. անգլ. sceoton «նետել, հրել»
հ. վ. գ. sciozan «նետել, արագացնելով շարժել»
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԾԵՒԱԹ «արաբական արարողություն՝ նորընտիր իշխանի շղթայում եւ ծեծում առաջնորդին հնազանդ լինելը ցույց տալու համար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբերեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղավաղմամբ կամ ժողովրդական ստուգաբանությամբ փոխված. հմմտ. ժ հնչույթի առկայությունը
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱԿ (-ի, -աց) «խակ, տհաս. անկիրթ. անառակ. անգութ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խակագործ, խակագործութիւն, խակակութ, խակութիւն, խակամիտ
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՀՐԵԼ «այրել, խարկել, այրելով փչացնել (կերակուրը), փչացնել քանդել»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար)
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից) «խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «քշել, արագ շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ, խաղալիկ, խաղալիք, խաղարար, խաղազուրկ, խաղատակ, խաղաց, արագախաղաց, ծանրախաղաց, բազմախաղաց, թատերախաղք, լարախաղացութիւն, խաղագնդակ, խաղաթուղթ, խաղամոլ, խաղասրահ, խաղատոմս, խաղարկութիւն, թղթախաղ, նարդախաղ, խաղտուտ, խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kaladati «ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ. gil «բերել, տանել»
հուն. κελλω «ափ քշել (նաւը)»
հուն. κολεα, κολια «մի պար»
հուն. κλονος «իրարանցում, արագ շարժում»
հուն. κλονεω «քշել, արագ հալածել»
լատ. celer «արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂ II (-ի, -ից) «ճահիճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գորշ եւ սեւ գոյների նշանակման համար» (անմիջական նախաձեւ՝ *khāl- կամ *khl-` *kāl-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kalana «բիծ, կեղտ»
հ. հնդկ. kálusa «կեղտոտ, սեւ»
հ. հնդկ. kalka «կեղտ»
հուն. κελαινος «սեւ»
հուն. κιλλος «գորշ»
հ. վ. գ. huliwa «կեղտոտ ջրեր, տիղմ»
սլովեն. kalina
ռուս. калуга «ճահիճ»
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂ III «լաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «կանչել, կոչել, աղմկել, հնչել» *k/kh անցմամբ
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *kel- «կանչել, կոչել, աղմկել, հնչել» արմատի հետ (*k/kh անցմամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղապատուիլ, խաղապատանք