Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 199 / 400
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՏՈՇ
«եղջյուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. kudāš (gadaš ՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ թրք. qodoš
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«եղջյուրակիր, կոտոշավոր (խաբված ամուսին), կավատ»
Աղբյուր՝ վրաց. kotoši
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«արյուն առնելու եղջյուր»
արեւելյան մի աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոտոշաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 641
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՏՈՐ
I
(-ոյ)
(բրբ. կտոր, կոտր)
«կտոր»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-t-
*-rt-ի շրջմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-t-
«կտրել»
հազիվ թե հնդեւրոպական *(s)ker-t- արմատից ծագող որեւէ աղբյուրից` *-rt-ի շրջմամբ (կամ, թերեւս, *(s)keu-t- «կտրել» արմատից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոտորել,
կոտորատել,
կոտորոտել,
կոտորած,
կոտորիչ,
կոտորուած,
կոտորումն,
կարթակոտոր,
սանձակոտոր,
կապակոտոր,
լաստակոտոր,
հատակոտոր,
ծայրակոտոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
I
«ծուռ, ծռված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-)
եթե նկատի առնենք կեռ ձեւի առկայությունը, ապա ավելի քիչ հավանական է բխեցումը *gou-ero-ից կամ *gou-tro- ից` *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» արմատից, ինչպես կարծում է Յ. Պոկոռնին (IEW, 1, 397)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորանք,
կորացուցանեմ,
կորակտուց,
կորակնոր,
կորնթարդ,
կորագլուխ,
ակնկոր,
ակնկորեմ,
կամակոր,
գլխակորիմ,
կորաթամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեռ
բրբ.
կոռ
բրբ.
կորձ
Մատենագիտություն
IEW 397
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
II
«ձագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g^or-
Յ. Պոկոռնին (IEW 1, 485) տալիս է միայն ածանցյալ *g^rebh- «սաղմ, երեխա, ձագ» նախաձեւը, որի *g^orēbh- տարբերակից, թերեւս, ծագում է կորիւն-ը (*g^orēbh-no` ըստ O. Hass-ի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորիւն,
խոճկոր,
խոճկորակ,
առիւծակորիւն,
գայլակորիւն,
իժակորիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gárbhas «արգանդ, սաղմ»
ավ.
garəva «արգանդ, սաղմ»
հուն.
βρειρος «սաղմ, նորածին, երեխա, ձագ»
ռուս.
жеребенок «քուռակ, մտրուկ»
Մատենագիտություն
IEW 485
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
III
«կորուստ, փչացում»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g^er-
«կլանել, կոկորդ, անդունդ»
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ» արմատի հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորնչիլ,
կորուսանել,
կորնչումն,
կորուստ,
կորուսիչ,
կորստախառն,
կորստական,
անկորուստ,
երախտակորոյս,
խորհրդակորոյս,
համակորոյս,
հետակորոյս,
մտակորոյս,
շնորհակորոյս,
դաշնակորոյս,
կանխակորուստ
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԴ
(-ոյ)
««խոպան, անմշակ» (բ. «պինդ, կարծր, կոշտ, կոպիտ»)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ուրարտ. quldini
(թերեւս)
l > ր անցմամբ, որ անցել է նաեւ քարթվելական լեզուներին՝ վրաց. kordi «խոպան հող», ճան. kordi «գուղձ, հողակոշտ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորդանալ,
կորդել,
կորդան,
կորդապատառութիւն,
կորդափլուրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kordi «խոպան հող»
ճան.
kordi «գուղձ, հողակոշտ»
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԵԱԿ
(-ան)
(ուշ՝ կորեկ, -ոյ)
«կորեկ (հացազգի մի բույս) (թուզի հատիկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio- (+ -ակ))
արմատից (սրանց համար հմմտ. հայ. կորիզ), հուն. γυρινος «շերեփուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորեկահատ,
կորեկախառն,
ձիակորեակ
Նոր՝
կորեկահաց, կորեկօղի
կորեկահաց, կորեկօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կորիզ
հուն.
γυρινος «շերեփուկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԻՒԹԱՆՏ
(կորիբանտ, կորիբանդ)
«փռյուգիական քուրմ»
Փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորիբանդեցիք
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
«շրջում, շուռ տալը, կործանում, տապալում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, դարձնել, շրջել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-g'-)
Անմիջական արմատից է կոր բառը, որի եւ կործ-ի կապը երեւում է ի կոր կործանեմ արտահայտության մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կործել,
կործան,
կործանեմ,
կործանեցուցանեմ,
կործանիչ,
կործանում,
դիակործան,
դիակործանելի,
բիւրակործան,
եգիպտակործան,
երկրակործան,
ինքնակործան,
կործանարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
krākr, krōkr «ծռում, բերում. ծովախորշ, կեռ»
լիտվ.
grazyti «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
լիտվ.
gráižyti «գայլիկոնել, ծակել, շրջել, ծկել, տապալել»
մ. անգլ.
crinkled «շրջված, շուռ տված»
հ. անգլ.
criucan «կուչում ընկնել»
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐԿՈՏ
«կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gred-
«քերել, քերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր,
գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
gerrusε «քերոց»
հ. շվեդ.
kratta «քերել, ճանկռել»
գ.
krutzen «քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։