Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված
· Էջ 199 / 919
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԼՈՒԽ
-ոյ, ուշ՝ -աւթ
«գլուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu-
«գլուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ,
գլխազերծ,
գլխադիր,
գլխանի,
գլխապարտ,
գլխատել,
գլխարկել,
գլխաւոր,
գլխիբաց,
գլխովին,
գլխել,
զգլխել,
բազմագլուխ,
երկգլխի,
բարձրիգլուխ,
գահագլուխ,
մերկագլուխ,
մարդագլուխ,
դարագլուխ,
կորագլուխ
Նոր՝
գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă «գլուխ»
հ. ս.
glava «գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565;
Ջահ. ՀԼՊ 127;
Pok. 350
Էջ 163, սյունակ 1
ԳՁՈՒՁ
(գձուժ)
«անարգ, նվաստ, համեստ, խոնարհ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *guhdei-
«անհետանալ, կործանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhdio- *guhdei-)
կրկնությամբ
կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գձձել,
գձձիլ,
գձձութիւն,
գձձասէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ksināti «ոչնչացնում է, կործանում է»
հուն.
φθίνω «ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»
Էջ 163, սյունակ 1
ԳՂԱՒԿ
«մի կենդանի (ձուկ կամ թռչուն)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. γλαύκος
(կասկածով)
«մի ձուկ»
Աղբյուր՝ հուն. γλαύξ
(կասկածով)
«բու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 566
Էջ 164, սյունակ 1
ԳԳԻՂ
«թիթեռնածաղկավոր մի բույս»
(բուսաբանություն)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēl- > գիղ)
կրկնությամբ՝ գգիղ
կրկնությամբ՝ գգիղ։ Ճիշտ չէ կապել կ(ի)կիլ-ի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գեղձ «բաղեղ»
հայ.
գաղձն
հայ.
գալար
բրբ.
գլգիլ (կլկիլ) «կորեկանման մի բույս»
Էջ 164, սյունակ 1
Էջ 164, սյունակ 1
ԳԶՏՈՐ
(գզթոր, գխթոր, գխտոր)
«բույսի վրայի ներկատու այտուցք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēl-d- -ուր)
ածանցով
-ուր ածանցով՝ *uēl- արմատից, որտեղից նաեւ՝ գելում, գիլ, գալար, գեղձ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզտորահամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գելում
հայ.
գիլ
հայ.
գալար
հայ.
գեղձ «բաղեղ»
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՄԲԵԹ
(-ի, -աց)
(գմբէթ, բրբ. գումբէթ, գումբէթ, կմբէթ, կմպետ, կմբէթ)
«գմբէթ, շենքի գնդաձեւ վերնամաս»
(ճարտարապետություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. gumbat
Աղբյուր՝ մ. պ. gmbat
Աղբյուր՝ պ. kunbad
Աղբյուր՝ պ. gunbad
Աղբյուր՝ ասոր. gubbāθā
Իրանական աղբյուրից. իրանական ձեւերը ծագում են ասորերենից:
Մատենագիտություն
H. AG 127;
Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՄԵԼ
II
«պառկեցնել» կամ «քնեցնել»
Ծագումն անհայտ է
Իմաստի սովորական մեկնությամբ պետք է ուղղել գամել։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567
Տե՛ս նաեւ
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՄԻՐ
«զորեղ, ուժեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. gmiri
«քաջ, հսկա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 164, սյունակ 1
ԳՆԱԼ
«գնալ, քայլել, ընթանալ, շրջել, կյանք վարել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghē-
«լքել, հեռանալ, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghhē-nā-mi-)
չմայնացած *gh-ով
Արմատից բխող բազմաթիվ բարդություններ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգնալի,
յոգնագնալի,
գնայուն,
գնայական,
խելագնայ,
գնացական,
գնացումն,
արագագնաց,
արդարագնացիկ,
բանագնաց,
անգնաց,
գաղտնագնաց,
գետնագնաց,
դեսպանագնաց,
խառնագնաց,
կաշառագնաց,
նաւագնաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jahāti «թողնում է, լքում է»
հ. հնդկ.
jihītē «գնում է»
հուն.
κιχάνω «հասնել»
հ. վ. գերմ.
gān «գնալ» (ըստ Պիզանիի)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։