Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 198 / 411
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵԼ
(*կիղ-* կամ *կուղ-*)
«զտել, մաքրել, քամել, մզել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel(ə)-
«կաթել, հոսել, ծորալ, բխել, (ցած) գցել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղկղել,
կղկղանք,
կղկաթ,
բրբ. կղեբայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gúlati «կաթում է, թափվում է, ընկնում է, կորչում է»
հ. հնդկ.
gāldyati «թափում է, հոսեցնում է, քամում է»
հուն.
βαυ(ξ)ω «բխել»
հուն.
βάλλω «գցել»
հ. վ. գ.
grellen «բխել»
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵՄ(Ն)
(ճղեմ)
«կնյուն»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, գնդանման բան»
աճականով ձեւերի հետ
արմատի աճականով ձեւերի հետ:
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵՄԱՅ
(կեղեմայ սխալմամբ` կրետայ)
«ուղղություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κλίμα
(ամենայն հավանականությամբ)
«ուղղություն»
նույնն է կլիմայ (կողիմայ) բառի հետ, որ ծագում է հունարենից` κλίμα, որ նշանակում է «աշխարհամաս, աշխարհի կողմ» եւ կարող էր բացատրվել որպես «ուղղություն»: Ամալյանը (ՀԱԲ 391) «ուղղություն» կարդում է «գողություն» եւ բխեցնում հուն. σλεμμα համիմաստ բառից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԶԻ
(-ւոյ, -եաց)
«կղզի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gēlg̑hiio-)
*-g̑- աճականով (*gel-, *gleg̑-, մասամբ *gelg̑h-°) ձեւից
Պետերսոնը եւ Պատրուբանին կապում են ըն-կղմել, ըն-կլնուլ բառերի հետ (որպես «ծովում ընկղմած»), իսկ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 603) համարում է ակկադական (ասուրական) փոխառություն` ենթադրելով այն արաբ. jazira եւ ասոր. gazartā «կղզի» ձեւերի հիման վրա, որոնք ձեւով հեռու են:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղզային,
կղզեակ,
կղզիաբնակ,
կղզիանալ,
թերակղզի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լեհ.
głaz «ժայռ, գլաժայռ, գլաքար, գետաքար»
մ. վ. գ.
klinge «խճոտ ձանձաղուտ գետի մեջ»
հ. իսլ.
kleggi «խոտի դեզ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 70;
Աճ. ՀԱԲ 603
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԹԵԼ
«հանգուցել, կապել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«սեղմ(վ)ել, գնդվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *glit- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղթել,
կղթակապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
clīpan «ամուր կացնել, ամրացնել, կախել»
հ. անգլ.
clida, cloda «սպեղանի, վերքին կպցվող բուժակտոր»
մ. վ. գերմ.
klīster «սոսինձ»
նորվ.
kēstra «սոսնձել, կացնել»
լիտվ.
glitùs «կպչուն»
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂՃԿԻԼ
«տխրել, հալումաշ լինել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel-
«ծակել (ծակող) ցավ, տանջանք, մահ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēlg̑-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեղել, կեղեբել
հ. վ. գ.
quelan «տանջվել»
լիտվ.
gėlà «ցավ, տանջանք»
չեխ.
žal «վիշտ»
ռուս.
жалеть «կարեկցել, խղճահարվել»
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂՄԻՆՏՐ
(-ի, -աց, -երբ)
(կղմի(ն)դր, կղիմիտր, կողմինտր)
«կղմինդր, աղյուս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κεραμίς
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղմինտրաշեն,
կղմնդրել,
կղմինտրաձածկ
Մատենագիտություն
H. AG 358;
Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՂՈՒՌ
«մորթինանման մի բույս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gēlbh-)
*-b(h) ածականով
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վել)» արմատի հետ՝ *-b(h) ածականով (*gēlbh- կղպ-՞):
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՂՈՒԱԹ
(կիղաթ)
«ծով»
Անստույգ (թերեւս)
կեղծ բառ, որ ստացվել է կիղաթով, կափարիչ կամ փակիչ բառահոդվածի կիղաթով-ի մասնատմամբ:
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 391
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՃՈՒՃ
(կճիճ, կճուկ)
«պտուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-d-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gudio-)
կրկնությամբ կամ -ուկ ածանցով
արմատից՝ կրկնությամբ կամ -ուկ ածանցով: հմմտ. նաեւ հայ. կոճ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ստ. գ., մ. վ. գ.
kūte «փոս»
նորվ. բրբ.
koyta «ձկներ փոխադրելու աման»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։