Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 198/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՄՈՒՇԻՏ (ՊԱՐՄՈՒՇԻՏ/Դ) «մի թանկարժեք քար»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 633, սյունակ 1 Էջ 633
ՊԱՐՏԱՆՔ «հմայակ, հմայիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կազմուած է պարտ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի պարտել-ի արմատի հետ՝ -անք ածանցով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԱՐՏԵԼ (ԻԼ) «պարտության մատնել, հաղթել»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. ni-part «մարտ, կռիվ»
Փոխառության աղբյուր՝ խոս.-սակ. purr (pr-nu-) «հաղթել»
Ջահ. ՀԼՊ 541: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 68) միացնում է պարտ «պարտք» արմատի հետ որպես փոխաբերական գործածություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարտութիւն, պարտումն, անպարտելի, դիտապարտելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 541; Աճ. ՀԱԲ 68
Տե՛ս նաեւ
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԵՂԵԼ «պեղել, փորել, փորագրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bel- «պեղել, փորել»
Պարզ չէ հարաբերութիւնը ուրարտ. pili(e) «ջրանցք» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bila «խոռոչ»
մ. խոլ. belach «ծերպ, ճեղք, ուղի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 72
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԵՊԷՆ «պեպեն»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն՝ անհայտ պէն արմատից
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՐԻԱՐՄԵՆԻԱՍ
Ստուգաբանություն
Արիստոտելի περί ερμηνείας «Մեկնութեան մասին» գրքի վերնագրի տառադարձութիւնը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 75
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԹԻՍԻԼ «փչանալ, նեխել»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pu- «նեխել, հոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *peu-)
Որեւէ կապ ունի՞ հնդեւրոպական *pu- (*peu-) «նեխել, հոտել» արմատի հետ, որից *pu-ti (ենթադրո՞տ, հին փոխառությո՞ւն):
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԻՃԱԿ (բ. պիծեկ, պուծեկ) «պիծակ» (կենդանաբանություն)
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *bhei- «մեղու»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)ēi- «սուր, սուր փայտ»
Որեւէ հարաբերություն ունի՞ հնդեւրոպական *bhei- «մեղու» կամ *(s)p(h)ēi- «սուր, սուր փայտ» արմատների հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պիծակահար, պիծակխոտ, ճպաղիծակ
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՂԾ (-ոյ) (պեղծ, պխղծ, պխծ) «պիղծ»
Անստույգ (թերեւս)
կապված է պղտ-որ արմատի հետ, ինչպես պարծ-ը հ-պարտ-ի։ Աճառյանը համարում է հայերենից փոխառված վրացերեն pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» բառերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղծել, պղծաբան, պղծալից, պղծաշուրթն, եղծապիղծ, մկնապիղծ, չարապիղծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» (ըստ Աճառյանի՝ փոխառություն հայերենից)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆԴ -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց «պինդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bendh-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bendh-` *bhendh- «կապել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնդել, պնտել, պնդան, պնդաձիգ, պնդապահ, բեւեռապինդ, երիզապինդ, կշտապինդ, հաստատապինդ, գլխապինդ, զատեալպինդ
Նոր՝
պնդերես
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bandhāti
ավ. bandayati «կապում է, ամրացնում է»
հուն. πείσμα «քոկ»
լատ. dēfendō «հետ պահել, պաշտպանել, հաստատել»
գոթ. binden «կապել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 83
Տե՛ս նաեւ