Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 197 / 454
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԽ
(-ի)
«օձի շապիկ, կաշի, մորթ, կճեպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khorkh-)
*k>*kh անցումով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *khorkh-` *(s)ker- «կտրել» արմատից *k>*kh անցումով: հմմտ. կիմր. khoen (<*krokno) «կաշի», մ. բրը. crocann «կաշի» (<*krokkeno) կամ *(s)ker- «կնճռոտվել, կծկվել, անմշակ կաշի, թեփ, կեղեւ» արմատից: հմմտ. նորվ. բրբ. skarka «սառցակեղեւ», այլեւ ռուս. кора «կաշի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորխանալ,
խորխատոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
khoen (<*krokno) «կաշի»
մ. բրը.
crocann (<*krokkeno) «կաշի»
նորվ. բրբ.
skarka «սառցակեղեւ»
ռուս.
кора «կաշի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 408-409
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐԽՈՆՋ
«ագռատուկ, դաշտախոտուկ»
Անստույգ (թերեւս)
կրկնաւոր կազմութիւն՝ բրբ. մրմոնջ-ի տիպի կաղապարով՝ ինչ-որ խոր- արմատական ձեւից կամ խորիս «բարակ մաշկ, կեղեւ» բառի ածանցեալը
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՀ
(խոհ), ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից
«խոհ, մտածմունք, խորհուրդ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(հավանաբար)
հաւանաբար իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոր(հ)իլ,
խորհուրդ,
խորհրդանի,
խորհրդաբար,
խորհրդածութիւն,
խորհրդակալ,
խորհրդական,
խորհրդակից,
խոհական,
խոհականութիւն,
խոհեմ,
խոհուն,
մտախո(ր)հ,
համախորհ,
իրաւախո(ր)հ,
բարեխորհել,
բարեխորհուրդ,
երկխորհուրդ,
լայնախորհուրդ,
անխոհ,
ողջախոհ,
ողջախոհութիւն,
բղջախոհ,
համախոհ
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇ
I
-ի, -իւ, -ից
«փոս, ծակ, խորութիւն, ծովածոց, անկիւն, զգեստի ծալք, երեսի կնճիռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-)
*-s աճականով
բնիկ հնդեւրոպական՝ *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից, որտեղից՝ բերել, քորել, այլեւ, թերեւս, խոր. հմմտ. *-s աճականով՝ հուն. κορσοω «խուզել», մ. իռլ., կիմր. corr «հիւծուած, բզուկային», բոխ. Ա kárst, Բ kārst «կտրել, անջատել, քայքայել», խեթ. korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել». իմաստներով մօտ են՝ հ. իռլ. skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ», skor «քարթ, ճեղք», հ. սլաւ. červo «որովայն, փոր, արգանդ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակնեալ,
խորշաբաղ,
խորշխորշան,
խորշեղէն,
վեցախորշ
Նոր՝
ծովախորշ, խորշոմ, խորշոմերես, խորշոմիլ, խորշիլ, անխորշ, խորշանք, խորշումն
ծովախորշ, խորշոմ, խորշոմերես, խորշոմիլ, խորշիլ, անխորշ, խորշանք, խորշումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κορσοω «խուզել»
մ. իռլ., կիմր.
corr «հիւծուած, բզուկային»
բոխ. Ա
kárst «կտրել, անջատել, քայքայել»
բոխ. Բ
kārst «կտրել, անջատել, քայքայել»
խեթ.
korš «կտրել, հատել, անջատել, առանձնացնել»
հ. իռլ.
skard «քարթ, կտրուածք, անցք, ծակ»
հ. իռլ.
skor «քարթ, ճեղք»
հ. սլաւ.
červo «որովայն, փոր, արգանդ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇ
II
«երեխա, մանուկ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«երեխա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *Ker-)
*k>*kh անցմամբ
Մերձաւոր իմաստով հուն. κορος «երեխա» բառը հատկացւում է *ker- արմատին, որից հայ. սերունդ, այլապէս կարելի էր ենթադրել հնդեւրոպական հատուկ *Ker- «երեխա» արմատ, որտեղից *k>*kh անցմամբ, կարող էր լինել *khor-s> խորշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κορος «երեխա»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇ
III
«խոշոր կտոր, կոճճ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-)
հազիվ թե հնդեւրոպական *khor-s-` *(s)ker- «կտրել» արմատից
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇ
IV
«խորշակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. hōrš
(թերեւս)
«չոր»
Տարածուած ձեւն է խորշակ (տե՛ս), բայց կա նաեւ առանց -ակ-ի ձեւ՝ թերեւս ենթադրուած խորշակ-ից (իրանական առանց -āk-ի ձեւ՝ hōrš, բուն նշանակում է «չոր» (<hōšāk «չորացնող (քամու մասին)»):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈՐՇԱԿ
-ի, -աց (կա նաեւ խորշ)
«հարաւային տաք քամի, տոթ, տապ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. hōšāk
«չորացնող»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զրադ. պհլ. hōšāk (-ր-ի յաւելում ինչպէս բոշակ > բորշակ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորշակահար,
խորշակահարութիւն,
խորշակառ,
խորշակայեցող,
բազմախորշակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
եբր.
harīšī
Մատենագիտություն
Bailey DKS 494;
Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 345, սյունակ 1
ԽՈ(Ր)ՇՈՏ
-ոյ
«չոր խոտ, խոխով»
Բնաձայն (թերեւս)
բնաձայնական կազմութիւն խո(ր)շ- (հմմտ. խոր(շ)ել) + -ոտ ածանց
Տե՛ս նաեւ
Էջ 346, սյունակ 1
ԽՈՐՈՎ
«խորովում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«այյրել, վառել, ջեռուցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khorou- (*khoreu-))
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորովիլ,
խորոված,
խորովոյ-ք,
խորովանք,
թերխորով
Նոր՝
աղեխորով, սիւեռնախորով
աղեխորով, սիւեռնախորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խարել
հայ.
խարշել
լատվ.
karštas «տաք, շոգ»
ռուս.
красный «կարմիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 411
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։