Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 729, սյունակ 1
ՏԻՂՄ
-ո
(տեղմ, բ. տիլ)
«տիղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«կաթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dēl-mo-)
Բաղադրություններ՝ տղմանալ, տղմաբաթաւ, տղմատիպ, տղմային, տղմուտ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 406-407) տիլ-ի հետ միասին բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղմանալ,
տղմաբաթաւ,
տղմատիպ,
տղմային,
տղմուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
տեղ
հայերեն
տեղալ
բարբառային
տիլ
«տիղմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 118;
Աճ. ՀԱԲ 406-407
Էջ 730, սյունակ 1
ՏԻՒ
(տունջեան, տունջենի, ի տուէ կամ ի տունջենէ, տունջեամբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei-
«շողալ, փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *deu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տունջեան,
տունջենական,
տունջենային,
երկտիւ,
մշտատիւ,
յարատիւ,
գիշերատիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
diva
լատ.
diū
«օրից»
Մատենագիտություն
H. AG 498;
Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 731, սյունակ 1
ՏՂԵԼ
«շարժել, հուզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«երերալ, տատանուել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dēl- *del-)
արմատից, որից, թերեւս, նաեւ տաղտուկ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 413-414) համեմատում է հուն. δενδίλλω «բազմաշանակ նայել, աչքով անել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղութիւն,
տղելութիւն,
տղել,
տղեցուցանել,
անտիղ,
անտղելի,
տնտղել,
անտղաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117;
Աճ. ՀԱԲ 413-414
Էջ 731, սյունակ 1
Էջ 731, սյունակ 1
ՏՈԳՈՐ
«ներկ, ներկում, թափախում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«ընկղմել, թափանցել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dou- *deu-)
արմատից
Էջ 731, սյունակ 1
ՏՈԿ
«տոկում, դիմացկունություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«հեռանալ, տարածում, տեւողութիւն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dou-)
արմատից, որից նաեւ տեւ, տեւել, երկար, երկայն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոկալ,
տոկուն,
անտոկ,
անտոկունութիւն,
դժուարատոկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 415
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՂ
I
(ուղ՝ -ի)
«տող, ուղիղ շարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«նշան բռնել, հաշուել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dol-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 418), նկատի ունենալով քարթուելական զուգահեռները (հմմտ. վրաց. toli «հաւասար, նման, հասակակից»), բխեցնում է ուրարտերէնից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողել,
տողան,
տողանի,
տողաբուն,
շղթայատող,
մարգարտատող,
տողաշար,
երկտող,
քառատող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
tel
«թիւ, խօսք»
հայ.
տաղ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 193;
Աճ. ՀԱԲ 418
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՂ
II
«արտաթորանք, սեկրեցիա, մարմնի արտադրած հեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del-
«կաթել»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 419) բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից, որ հնչիւնապէս կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողիք,
տողուկք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 732, սյունակ 1
ՏՈՅԺ
(տույժ, տուրժ, տուգ)
«տույժ, տուգանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *teug-
փոխատու լեզու՝ իրանական *tōž-ēt
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tōž-
փոխատու լեզու՝ մ. պ. tōxtan
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *tōž-ēt: հմմտ. մ. պ. tōž-, tōxtan (tōzidan) (<հնդեւրոպական *teug-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուժել,
տուժապարտ,
տուժանք,
տուրժական,
անտոյժ,
սակաւատոյժ,
տուգանք,
տուգանել
Մատենագիտություն
H. AG 253;
Աճ. ՀԱԲ 420;
Baily, DKS 133, 450
Էջ 733, սյունակ 1
ՏՈՌՆ
I
(-ին, ունք, -անց)
«թոկ, չվան, կապանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *derbh-
«ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dorbh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոռնիլ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 212
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։