Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված · Էջ 193 / 454
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԽՈՄ (-ի, -աց) (խոխում, խոհում, սխալմամբ` խոխումն` ԲՀ) «խոր ձոր, ձորձոր, առվամեջ, հոսանքի անցած տեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. hunhumarri (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աղբյուր՝ խեթ. hunhuan (թերեւս) «հոսանք, հեղեղ, ալիք»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 386) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից (խումից), բայց հավաստի զուգահեռներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոմել, խորախոխոմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԿԵԼ ««լկել, հալածել, քշել» (ԲՀ` «լկել կամ հալածել. կամ յար անդր առնել»)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
խոլել բայի սխալագրությունը: տե՛ս ԲՀ 380:
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈՀ (-ի, -ից) (խահ, -ի, -ից, խոխ, խախ) «կերակուր, ուտելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *xva(r)h
Աղբյուր՝ ավ. xvarəθa
Աղբյուր՝ պ. xvāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհանոց, խոհավաճառ, խոհապետ, խոհագործն, խահարար, խահարարութիւն, խահամոր, խահագործել, խահագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՀԱԼ «մի չար ոգի»
Անստույգ (՞)
Ծագումն անհայտ է: Թերեւս խոհ-(՞) + ալ «մի չար ոգի»:
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՀ(Ա)ԿԵՐ I «խոհարար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական xva(r)h(a)kar
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ xva(r)h(a)kar:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոհակերել, խոհակերոց, խոհ(ա)կերութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 387-388
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՇԵՐ (-ի, -աց) (խոխեր, խոխեայ) «տիղմ, հոտած ցեխ, գարշելի բան, գերեզմանի մութ, անդունդ, վիհ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխերական, խոխերիմաց
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈ(Ղ)ԽՈՂԵԼ (խոխոխել) «խողխողել, սպանել, մորթել, չարաչար սպանել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» *k>*kh անցմամբ՝ որպես կրկնավոր կազմություն
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «խփել, կտրել»
Աղբյուր՝ խեթ. hulhuliia (ավելի քիչ հավանական է) «կռվում սպանել»
Թերեւս փոխառութիւն՝ խեթ. hulhuliia «կռվում սպանել»։ - Ջահ. ՀԼՊ 314։ Ավելի քիչ հաւանական է անմիջապէս բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (հմմտ. նաեւ *kel- «խփել. կտրել») *k>*kh անցմամբ՝ որպէս կրկնաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խողխողումն, խողխողիչ, սրախողխող, սրախողխողել, բազմախողխող, կիսախողխող, նորախողխող
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՂՈՎԱԿ (-ի, -աց) (խողովակի, խողուակ, խողակ, խողով (բբ))
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k(u)holou-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «ծռել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k(u)holou-` *kuel- «պտտել» արմատից կամ *(s)kel- «ծռել» արմատից. հմմտ. առաջին դեպքում՝ հ. իսլ. hvel, պրուս. kelan «անիւ», երկրորդ դեպքում՝ հուն. κυλινδρος «գլան»: Հնչիւնապէս հեռու է *kau-l- «դատարկ, դատարկ ցողուն, դատարկ ոսկր» հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խողովակաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. hvel «անիվ»
պրուս. kelan «անիվ»
հուն. κυλινδρος «գլան»
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՃ- «խոզ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ քարթվելական *yoĵ (՞) (ինչպիսի՞ն է կապը խոզ բառի հետ)
Փոխառութիւն քարթուելական՝ զանջան աղբիւրից՝ *yoĵ: հմմտ. մեգր., ճան. yeĵi:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոճկոր, խոջքոր, խոճկորակ, խոջքորակ, խոշկորակ, խոզքորակ, հոզքորակ, խոճկորուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր. yeĵi
ճան. yeĵi
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 389; Ջահ. ՀԼՊ 595
Տե՛ս նաեւ
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՃՈՃ (խոճոպ՝ ԲՀ) «մտածմունք, խորհրդածություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. hok (թերեւս)
Աղբյուր՝ հայ. խոկ (թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից: (< իրան.) խոկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոճոճել