Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 193/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 724, սյունակ 1 Էջ 724
ՏԱՐՄ -ի, -ից «խումբ, թռչնախումբ, երամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dergh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *drgh- (s)mo-) արմատից
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *drgh- (s)mo-` *dergh- «բռնել» արմատից. Տե՛ս եւ տորմ, որ տարմ-ի ձայնդարձային ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարմատարմ, տարմանալ, տարմաջուր, տարմաբար, լուսատարմիկ, տարմահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
dremm
իռլ.
dream
«խումբ, բազմութիւն, ջոկատ»
բրետ.
dram
«խուրձ, կապոց»
հուն.
δραγμα
«բուռ, խուրձ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 724, սյունակ 1 Էջ 724
ՏԱՐՏԱՄ «տարտամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *drēm- «քնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dre-dre-m-) կրկնաւոր կազմութիւն
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *dre-dre-m- կրկնաւոր կազմութիւն՝ *drēm- «քնել» նախաձեւից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարտամութիւն, տարտամիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
dormio
«քնել»
ռուս.
дремать
«ննջել, նիրհել»
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՐՐ (-եր, ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) (տառ) «նախաբաղադրիչ, նախանյութ, տարր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել»
արմատից, որից նաեւ տեռել, տրամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տար(ե)րական, տարրապաշտ, տարրատր, տարրեղեն, տարրանալ, կարծրատարր, ողորկատարր, միատարր, մեծատարր, մերկատարր, անտարր, տառանալ, տառատիպ, տարերային, տարրարանություն, տարրագիտություն, տարրալուծել, տառակեր, տառացի, մեծատառ, փոքրատառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dar-
«բաժանել»
աւ.
darodar-
«ճեղքել»
կիմր.
darn
«կտոր, մաս»
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՒՆ (տօն), -ի, -ից «տօն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dāp- «զոհախնջոյք» (անմիջական նախաձեւ՝ *dāp(ni-)) *dā «բաժանել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տաւնել, տաւնախմբել, տաւնական, տաւնավաճառ, տաւնապետ, նախատաւնական, խորհրդատաւն, պատեքատաւն, տօնակատարություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dāpayati
«բաժանում է»
լատ.
daps
«խնջոյք»
հ. իսլ.
tafn
«զոհի անասուն, զոհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 442
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԱՓ «տափակ, տափարակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deph- «ծեծել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
որտեղից նաեւ տոփել: Զահուկյանը (ՀԼՊ) կասկածով հնարավոր է համարում իրանական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տափել, տափան, տափափուշ, տափարակ, տափարակել, գետնատափ, տափակ, տափակութիւն, տափաստան, Տափերական կամուրջ, Խաչատափ, Կամրջատափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σέρφω
«տրորել»
հուն.
σέριγω
«տրորել»
սերբ.
depati
«խփել, բոթել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂ I «առատ անձրեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 392) բխեցնում է ասորերենից՝ talā «թացություն, խոնավություն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղալ, տեղատարափ, տեղացումն, երկնատեղաց, կրակատեղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
delt
«գոռ»
հ. վ. գ.
talg
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Pok IEW 156; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂ II (-ի, -աց) (-ետող, -ետեղ) «տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sed-lo-) *-lo- վերջածանցով կազմությունն է
Հնագույն ձեւը՝ ետող, ծագում է հնդեւրոպական՝ *sed-lo- ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղակալ, տեղապահ, բռնատեղ, ժամատեղ, ծովատեղ, տեղահան, տեղահանել, տեղահանութիւն, տեղի, տեղեկիկ, տեղիարան, զտեղ, զտեղել, ստեղստեղել, ետեղակալ, ետեղապահ, ետեղափոխ, ետեղանալ, կրակետող, բանակետող, ժողովետող, զետեղել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 393
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԵՂԵԱԿ -ի, -աց «տեղյակ, հմուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «նշան բռնել, նպատակադրվել»
որտեղից նաեւ տող, տաղ բառերը (տե՛ս)։ Հազիվ թե կապ ունենա տեղի բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեղեկանալ, տեղեկութիւն, անտեղեակ, բազմատեղեակ, տեղեկագիր, տեղեկատու, լաւատեղեակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՌ I «շղարշ, քող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *der-s-)
որտեղից նաեւ տեռ «կոշտուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեռակալ, շղաշատեռ, խլատեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δέρος
«կաշի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Տե՛ս նաեւ
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՌ II (-ի) «կոշտուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *der-s-)
որտեղից նաեւ տեռ «շղարշ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեռել, տեռագործ, տեռագործել, տեռաւոր, տեռատես, տեռատեսութիւն, ողնատեռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 395
Տե՛ս նաեւ