Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 193 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՆ (-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան) «ինը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enun- (անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-) ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ, իններորդ, իննետասան, իննուտասան, իննեքեան, իննհարիւր
Նոր՝
իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. náva
ավ. nava
հուն. εννέα
գոթ. niun «9»
Մատենագիտություն
H. AG 450; Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՆՍՈՒՆ (-ի, -ից) «իննսուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enun-k'ontə
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննսնամեայ, իննսնամեան, իննսնեմեան, ըննսունամեայ, իննսներորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ενενήκοντα (εννηκοντα)
լատ. nona ginta
ռուս. девяносто
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 244
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՏՈՒՆ ««ի ծիստանի» (ի ծխան) կամ ի խաշղանի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Տուն բաղադրիչով հոլովաձեւ՝ աղաւաղուած մեկնութիւններով
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՔՆ (-եան (ուշ՝ ընթ-)) «ինքը»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *s(e)ue-) քե-հիմքից
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական քե-հիմքից (*sue- (*s(e)ue- անդրադարձ դերանուն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն, ինքնին, ինքնեակ, ինքնեկ, ինքնանեղել, ինքնակալ, ինքնաբաղխ, ինքնակամ, ինքնիշխան, ընթնագիր, ընթնի
Նոր՝
ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. իւր «իր, յուր» (<*seuoro-)
հ. հնդկ. svá
ավ. hva «իր, յուր»
լատ. suus
ռուս. свой «իր, յուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 882
Տե՛ս նաեւ
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽԱՆ (-ի, -աց) «իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր *xšān(a) (ավելի քիչ հաւանական է)
Աղբյուր՝ պրթ. xšayant (xšynd) (ավելի քիչ հաւանական է) «իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական, իշխանաբար, իշխանութիւն, անիշխանութիւն, ինքնիշխան
Նոր՝
իշխանավայել, անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. xšayant (xšynd) «իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԽԵԼ «իշխել, տիրել, կարողանալ, համարձակվել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր xši-
հմմտ. աւ. xša yati «իշխում է», այլեւ հայ. (<իրան.) իշխան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. xša yati «իշխում է»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246-247; Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԿՈ(Յ) ««կատաղի» (իշկո(յ) վարունգ անուան մէջ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇՂԱՐ «գորշուկ, փորսուղ (կենդանի)»
Ծագումն անհայտ է
Հեղինակային նորաբանութիւն (Նորայր Բիւզանդացի)
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՈՒՆԱՍ ««աղօթք» (ԲՀ՝ «աղաչանք առ տէր»)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՊՊԵ «ձիարշավ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἱππεία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իպպացի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248