Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 710, սյունակ 1
ՎԷՊ
(-ի, -աց)
«ավանդավեպ, զրույց, առասպելական պատմություն, վեպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ueku-
«խոսել»
փոխատու լեզու՝ հունարեն φέπος
հին փոխառութիւն հունարէնից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վիպել,
վիպագիր,
վիպագործ,
վիպասան,
վիպասանութիւն
Էջ 717, սյունակ 1
ՏԱԳՐ
(-ր)
(տայգր)
«ամուսնու եղբայրը, տագր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *daivēr-
«տագր»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *daivēr- «տագր» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dēvár
հուն.
δάήρ
լատ.
lēvir
հ. վ. գ.
zeihhur
«տագր»
Մատենագիտություն
H. AG 496;
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 717, սյունակ 1
ՏԱԼ
I
(-ի)
«ամուսնու քույրը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g̑əlōu-
բնիկ հնդեւրոպական՝ *g̑əlōu- արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαλως
լատ.
glōs
հ. սլ.
zŭlŭva
«տալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 717, սյունակ 1
ՏԱԼ
II
«տալ, հանձնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dō-
«տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *də-, *d-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *də- *dō-, *d- «տալ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տալի,
տուեալ,
տուիչ,
տուչութիւն,
ձեռնտու,
հարկատու,
լուսատու,
տուրեւառ,
տրիտուր,
բացատրել,
ձայնատուր,
շնորհատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dā, dámi
հուն.
δίδωμι
«տալիս եմ»
լատ.
dare
հ. պրուս.
dāt
«տալ»
Մատենագիտություն
H. AG 496;
Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 720, սյունակ 1
ՏԱՄՈՒԿ
«թաց, խոնավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dā-
«հոսել»
-մո եւ -ուկ ածանցներով
արմատից՝ -մո եւ -ուկ ածանցներով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տամկանալ,
տամկութիւն,
տամկատեսակ,
տամկացելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dā-nu
«հոսում, հեղուկ»
ավ.
dā-nu
«գետ, հեղեղ»
հուն.
δημός
«ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 367
Էջ 722, սյունակ 1
ՏԱՍՆ
-ն
«տասը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dek'm-
«տասը»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տասներորդ,
տասնապատիկ,
տասնապետ,
տասանորդ,
երկոտասան,
երեքտասան,
տասնամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dáçan
պրս.
dah
լատ.
decem
հ. վ. գ.
zēhan
անգլ.
ten
«տասը»
Մատենագիտություն
H. AG 496;
Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏԱՆ
(-ի, -աց)
«տատանում, տատանողական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *den-
«շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dń-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատանել,
տատանումն,
անտատան,
մշտատատան,
յոգնատատան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δονέω
«տեղից շարժել, ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏԱՍԿ
(-ի, -աց)
(ուշ՝ տատաշկ, տատաշ)
«մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'-
«պատռել, պատռոտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-)
կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'-
«կծել»
ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր,
տատասկանիստ,
տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 723, սյունակ 1
ՏԱՏՐԱԿ
(-ի, -աց)
(բ. տետրակ)
«աղավնիների ընտանիքի մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
կրկնավոր
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն, որ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *tet(e)r- կրկնավոր արմատի որեւէ տարբերակից՝ առանց բաղաձայնական տեղաշարժի (հմմտ. արտույտ): Ենթադրվում է նաեւ նույն արմատի իրանական *taturak ձեւից, որի առանց -u-ի ձեւը փոխառված է հունարենում որպես τετρος:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հունարեն
τετρος
Մատենագիտություն
H. AG 395;
Աճ. ՀԱԲ 381
Տե՛ս նաեւ
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐԳԱԼ
(տըգալ, դրգալ, գդալ)
«գդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *drū-
«ծառ, փայտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *doru-)
արմատից
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *drū- *doru- «ծառ, փայտ» արմատից.
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
daru
«փայտ»
հուն.
δόρυ
«ծառ»
ռուս.
дерево
«ծառ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 384;
Pok. IEW 214
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։