Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված · Էջ 192 / 466
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅՍ «խուսափում, խոտորում, փախուստ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-(k)- «նետել, հալածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kheu-k-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյսել, խուսափել, խուսափոխտել, խուսափանք, խուսափակ, լեռնախոյս, խուսափողական, անխուսափելի, անխուսափելիորեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. scēoh
անգլ. shy
մ. վ. գ. schiech «երկչոտ, վախկոտ, վեհերոտ»
մ. վ. գ. scheuen «խուսափել, խրտնալ»
հ. անգլ. skyhhan
հ. վ. գ. suechen «վախեցնել, փախցնել»
Մատենագիտություն
Bugge, IF 447; Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 116
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅՐ I (-ի, -ից) «բարձրաստիճան անձերի գլխարկ (թագ, փաթթոց եւ այլն)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական xōδ
Աղբյուր՝ ավ. xaoδa-
Աղբյուր՝ հ. պ. xauda
Աղբյուր՝ պ. xōy
աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոյրադիր, խոյրագործ, խոյրաբանդակ, խոյրակերպ, խոյրաբար
Մատենագիտություն
H. AG 160; Աճ. ՀԱԲ 392
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՅՐ II (խուրանք «փրկանք բազում» ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ։ փոխառութիւն իրանական աղբյուրից։
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՍՏԱՆ «պարսկական թագավորական պալատ կամ ատյան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղբյուրից.
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՐՀ (խոնահ), -ի, -աց, ուշ` նաեւ -ից «ցած, ներքեւ, ծնրադիր, կոր, համեստ, հեզ, հլու, նվաստ, աղքատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hu-āna-ra>xo (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
աղբյուրից (հմմտ. -րհ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 188), վերականգնելի է *hu-āna-ra>xo իրանական նախաձեւ, որտեղից` hu-ā > xo:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնարհիլ, խոնարհութիւն, խոնարհաբար, խոնարհագնաց, խոնարհամիտ, խոնարհահակ, նախախոնարհ
Մատենագիտություն
DKS 188
Էջ 340, սյունակ 1 Էջ 340
ԽՈՆԱՒ (հոնաւ) «խոնավ, թաց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
հավանաբար իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնաւութիւն, խոնաւանալ, խոնաւակաց, խոնաւալից, խոնաւակերտ, խոնաւայոյզ, աղտախոնաւ, խոնաւաչափ
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՆՋ II «հոգնած, հոգնածություն»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոնջիլ, խոնճիլ, խոնջութիւն, խոնջական, խոնջանք, խոնջավաստակ, խոնջումն, անխոնջ, ճգնախոնջ, քրտնախոնջ
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՆՋԱՆ (խոնճան), -ունք «վարտիքակապ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *kenk- «գոտեորել, կապել»
Թերեւս նոյնն է խոնջան (խոնճան) «վարտիքի կապ» բառի խոնջ-ի (խոնճ-ի) հետ: Որեւէ կապ կա՞ այս բառի եւ հ. հնդկ. káñcate «կապում է» բայի միջեւ (<հնդեւրոպական *kenk- «գոտեորել, կապել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. káñcate «կապում է»
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՆՍՈՒՆԴ (ուղղելի՝ խոնսանդ՞) «ուրախ, գոհ (՞)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. xōnsand
իրանական աղբյուրից
Էջ 341, սյունակ 1 Էջ 341
ԽՈՆՐԿՑԻ ««սովորական, ընդհանուր» (՞)»
Անստույգ (՞)
Ծագումն անհայտ է։