Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 191 / 236
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՐԿ
ուշ՝ -ի, -ից
(ուղորկ, ըղորկ, ղորկ)
«ողորկ, քաղցրախոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lorg-)
«հարթ, ուղիղ, լերկ, ճաղատ» արմատից, որից նաեւ լերկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորկել,
ողորկակեղեւ,
ողորկապատեան,
ողորկաբար,
անողորկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. հոլ.
lerg «զառիվայր, ճանապարհ, հարթութիւն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 555-556
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՐՄ
-ոյ
«ողորմ, գութ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«ոչնչացնել, վնասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
«ոչնչացնել, վնասել» արմատից, որից նաեւ եղեռն (տե՛ս)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 556) համեմատում է գերմ. համիմաստ բառերի հետ՝ գոթ. arms, հոլ. arm, գերմ. arm «խեղճ, թշվառ», եւ վերականգնում է հայ.-գերմ. զուգաբանութիւն՝ հայերենի համար կրկնավոր տարնմանութեամբ (*որորմ>ողորմ) զարգացում. սակայն Պոկոռնին (Pok. IEW 1, 782) գերմ. արմատը հատկացնում է *orbho- «որբ» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողորմիլ,
ողորմած,
ողորմածութիւն,
ողորմուկ,
անողորմ,
անողորմածութիւն,
աղիողորմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 782
Տե՛ս նաեւ
Էջ 601, սյունակ 1
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՈՔ
(-ոյ)
«աղաչանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el-, *ol-
(անմիջական նախաձեւ՝ *olokh- (<*elokh-))
բնաձայնական արմատից
բնաձայնական արմատից, որից նաեւ աղաւթ-ք, աղաչել, աղատել, ողբ: Աճառեանը, հենուելով Պեդերսենի վրայ, համեմատում է լատ. loquor «խօսել» բայի արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողոքանք,
ողոքումն,
ողոքիչ,
անողոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
loquor «խոսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋ
(-ոյ)
«առողջ, ամբողջ, ամբողջական, ողջամիտ, ողջախոհ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *solo-
«անվնաս, ամբողջական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
Հյուբշմանը (IF 19, 476) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 558) բխեցնում են *olyo- արմատից (հմմտ. հ. հոլ. oll «ընդարձակ, մեծ», գոթ. alla, հ. վ. գ. all, անգլ. all «ամբողջ, ողջ»): Հնարավոր է երկու հիմքերի բաղարկություն: Կապ ունի՞ ուրարտ. alguse «կյանք» բառը հայ. ողջ-ի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջանալ,
ողջոյն,
ողջախոհ,
նախողջոյն,
առողջ,
ամբողջ,
բխջախոհ,
ողջերթ,
անառողջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarva «ամբողջ, բոլոր»
հուն.
ὀλος «ամբողջ, ամբողջական»
լատ.
salvus «ողջ, անվնաս»
լատ.
salus «առողջություն»
թոխս. A
salu «ամբողջովին»
թոխս. B
solme «ամբողջ, ամբողջական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 979-980;
IF 476;
Աճ. ՀԱԲ 558
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՅՑ
(ույժ)
«սառը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *oug'-
«սառը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժանալ,
ուժակեր,
ուժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ocht (<*ougt) «ցուրտ, սառնություն»
լիտվ.
ausz-tu «ցրտել»
լատվ.
auksts «սառը, ցուրտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561;
Pok. IEW 783
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՋԻԼ
ուջ՝ -ոյ, -ի, -աց
((որջիլ), ուջ)
«ոջիլ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er(e)k/gh-
«ոջիլ, տիզ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *orghilo-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orghilo-` *er(e)k/gh- «ոջիլ, տիզ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որջլալից
Նոր՝
ոջլոտ, ոջլոտիլ, փայտոջիլ
ոջլոտ, ոջլոտիլ, փայտոջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
liksá «անիծ»
ալբ.
ergjiz «մանր ոջիլ, անիծ»
լիտվ.
erke «տիզ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 335;
Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 603, սյունակ 1
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՌՆ
I
«պորտաքար, կամարի միջնաքար»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *persna- հիմքի հետ, որի իմաստը վերականգնում են «կրունկ, գարշապար», բայց որը կարող է մարմնի մասի լայն ըմբռնում ունենալ, նշանակել, օրինակ, «պորտ»։
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՌՆԱԼ
«ոռնալ ձայն հանել (անասունների մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *rēu-
«բնաձայնական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *rū-n-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *rū-n-` *rēu- բնաձայնական արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ruvati «ոռնում է, մռնչում է»
հուն.
ὠρύομαι «ոռնալ, մռնչալ»
հ. անգլ.
ryn
ռուս.
реветь «ոռնալ, մռնչալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։