Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 462, սյունակ 1
ՀԻՒՍՆ
(-ան, -ունք)
(հետան)
«հիւսն, փայտագործ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կապուած հիւսել արմատի հետ։ Իմաստային զարգացման համար հմմտ. լատ. texo «հիւսել»...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսնել,
հիւսնութիւն,
հիւսնական,
հիւսնոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
texo
«հիւսել»
Էջ 465, սյունակ 1
ՀՈՂՄ
(-ոյ, ուղ՝ հգն. -ունք)
«հողմ, քամի, աշխարհի կողմ, դեղնացաւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *onəmo-
«շնչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողմաբ-ք,
հողմաշարժ,
հողմաշունչ,
հողմավուն,
հողմեղէն,
հողմակոծ,
հողմակնութիւն,
հողմընդդէմ,
խաւարահողմ,
հարաւահողմ,
մոլորահողմ,
հողմաղաց,
հողմարգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνεμος
«հողմ, քամի»
լատ.
anima
«հոգի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 112;
Pok. IEW 39
Էջ 466, սյունակ 1
ՀՈՎ
(-ոյ, այլեւ` -ուց)
«հով, հովանի, քամի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pu-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pou- *p(h)u-)
արմատից. հմմտ. հայ. հեւալ, հոգ, հոգի, փուք, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հովանալ,
հովանի,
հովանաւոր,
հովանոց,
հովասուն,
հովահար,
քաջահով,
զով,
զովանալ,
զովացութիւն,
զովամարմին,
հովեկ,
հովհար,
հովանոցաձեւ,
զովաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հեւալ
հայ.
հոգ
հայ.
հոգի
հայ.
փուք
հայ.
փչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 115-116
Էջ 472, սյունակ 1
ՀՐՃՃՐՃՈՒԿ
«կոճիկ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն՝ -ուկ վերջածանցով:
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱԳ
(-ու, ուշ՝ -ունք)
«ձագ, ճնճղուկ, (մի) թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hag-
արմատից
փոխատու լեզու՝ պ. zāg
«ձագ, հաւի ճուտ»
փոխատու լեզու՝ ալբ. zag
«թռչուն»
փոխատու լեզու՝ ալբ. zogu
«հաւի ճուտ»
Ըստ Հիւբշմանի (AG 185), իրանական փոխառութիւն է, բայց այս դէպքում սպասելի էր աւելի շուտ *զագ ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագախառն,
ձագարան,
ձագախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141;
AG 185
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱԽ
(-ու, -ոյ, -մէ)
«ձախ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel-
«ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել»
արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն,
ձախել,
ձախլիկ,
ձախանալ,
ձախող,
ձախողանք,
ձախողիլ,
ձախորդ
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՂ
(-ու)
«ծաղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel-
«ուրախ լինել, կատակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hleu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղել,
ձաղանք,
ձաղածանակ,
ձաղադեմ,
ձաղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χλεύη
«կատակ, ծաղր»
հ. իսլ.
glaumr
«ուրախութիւն»
հ. անգլ.
glēo
«խաղ, ուրախութիւն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 48;
Աճ ՀԱԲ 143
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԵՂՈՒՆ
-ուան
«ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ,
դուն,
ձեղունահանբ,
բարձրաձեղուն,
հաստաձեղուն,
եռաձեղուն,
հրաձեղուն,
երեքձեղեայ,
չորեքձեղունեայ,
երկնաձեղուն,
սրահաձեղուն,
կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος
«շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar
«ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436;
Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 477, սյունակ 1
ՁՈՒԿՆ
(-ան, -ունք, -անց)
«ձուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'h-iu-
«ձուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'h(i)u-kon-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձկնորս,
ձկնորսութիւն,
ձկնաքաղ,
ձկնահան,
ձկնաւոր,
ձկնիկ,
վիշապաձուկն,
աղձուկն,
օձաձուկն,
ձկնաբան,
ձկնկիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
iχθύς
լիտվ.
žuvis
հ. պրուս.
suckis
«ձուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 471;
Աճ. ՀԱԲ 160
Էջ 485, սյունակ 1
ՃԱԿԱՏ
I
(-ի, -ու)
«ճակատ, առաջամաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. čakāt
«ճակատ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *čakāt
«գագաթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակատել,
ճակատագիր,
ճակատամարտ,
ճակատամուղ,
ճակատատեղ,
լայնաճակատ,
ծռաճակատ,
ճակատագրական,
ճակատոսկր
Մատենագիտություն
H. AG 186;
Աճ. ՀԱԲ 176
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։