Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 665 բառահոդված (էջ 19/67)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՔ -ոյ (թոգ) «թոք, սպունգ, ծովային մի փափկամորթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *touok- կամ *tou-) եթե թոգ ձեւը նախնական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոքատունն, թոքացաւ, թոքակէս, թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tuccetum
«մի տեսակ երշիկ»
հ. վ. գ.
dioh
հ. անգլ.
thigh
«ազդր, զիստ»
մ. խոլ.
tōn (tūknā)
«հետույք»
լատվ.
tūks
«ուռուցք»
հ. սլ.
tukǝ
«ճարպ»
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՈՒՐ (-ոյ) «միջատաձվից ելած որդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-) կրկնավոր
կրկնավոր *tōrtōro-` *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» արմատից, որից նաեւ՝ թուր.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրոց, թրթուրակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τερηδών
«մի տեսակ թրթուր, աղեորդ»
լատ.
starenes
«փայտակեր ճճի, շաղափուկ»
լիտվ.
trandis
«փայտակեր ճճի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՀ (-ու, ուզ՝ նաեւ -ի, -ից) «կեղտոտություն, աղտեղություն, գարշահոտություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žah
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժահադիմութիւն, ժահահոտ, ժահահոտութիւն, ժահատեսակ, ժահահամ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 220
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՈՒԼԱԿ «արտույտի տեսակ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բառարանային նորակերտություն
Էջ 283, սյունակ 1 Էջ 283
ԻԴԷԱՅ -ի, -ից «ձեւ, կերպարանք, տեսակ, գաղափար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἰδέα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 238
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄԻՈՂԵԱ (իմողեայ) «կիսակտուր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ημιολία «մեկուկես անգամ մեծ թիւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՆԳՐԷ (ինկրէ) «մի տեսակ հալուէ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. igar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՍԿ (ուշ` -ոյ, -ի, -ից) «իսկականութիւն, էութիւն, իսկական, իսկ, սակայն, բայց, ապա, ուրեմն, արդ, էլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *istuo-
հայ-սլաւոնական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իսկական, իսկակցութիւն, իսկոյն, իսկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
istŭ
«իսկական»
ռուս.
истый
«իսկական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 249
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՐ (-ոյ) «իր, յուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seue- «անդրադարձ դերանուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *seuoro-(°))
*seuoro-(°) (*seue- անդրադարձ դերանուն) արմատից։ *-ro ածանցի համար հմմտ. ալբ. vajr «աղջիկ» (< *uaria- ` *suo-ro-ից «մերձավոր ազգական»)՝ հայ-ալբանական զուգաբանութիւն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւրեան, իւրորոյն, իւրեանցակուռ, իւրեանցայինք, իւրակայան, իւրակից, իւրային, չիւր, իւրաքանչիւր, յուրայատուկ, յուրատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
svá
ավ.
hva
հ. լատ.
sovos
լատ.
suus
ռուս.
свой
Մատենագիտություն
H. AG 451; Աճ. ՀԱԲ 254
Տե՛ս նաեւ
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԳ ««անառակ, բղջախոհ, թուլամորթ» (նաեւ «թույլ, մաշված»?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leg-h- «թեթեւ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lng'hio-) ռնգային տարբերակից
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) փոխառություն է համարում հունարենից՝ տալով λαγνεία «անառակություն», λαγνύω «անառակություն անել, լրբանալ» եւ λάγνος «անառակ» ձեւերը, սակայն սրանցից անմիջապես հանել հայերեն ձեւերը (առանց -ն-ի) անհավանական է։ Մյուս կողմից՝ դժվար է գտնել անմիջական բնիկ հնդեւրոպական աղբյուր։ ձեւով ամենից ավելի մոտ թվացող *leg-h- «թեթեւ» արմատը իմաստով քիչ է համապատասխանում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լագութիւն, լագուցանել, լագորդել, լազրտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
легкий
«թեթեւ»
ռուս.
легкое
«թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Տե՛ս նաեւ