Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«չու» որոնման արդյունք՝ 289 բառահոդված
· Էջ 19 / 29
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՆ
I
«պտույտ, ոլորք, կոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn-
«պտտել(?)»
որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել,
մանելիք,
մանոց,
մանուած,
մանուածապատ,
մանուածոյ,
ոսկեման,
չուանաման,
բազմաման,
բարակաման,
խառնամանել,
կտաւամանութիւն,
մագմանոց,
շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել «շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՉ
«տղա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ,
մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
manāk «մի քիչ»
մ. վ. գ.
manc «պակասութիւն, կարիք»
լիտվ.
meñkas «թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B
mänk- «ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ.
maninku- «կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138;
Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՇ(ԻԿ)
«(կրունկով) կոշիկ»
Փոխառություն
Սխալ ստուգաբանությամբ կապվել է մաշ «մաշված կոշիկ» բառի հետ։ Վրացերեն mašia «կանացի կրունկով կոշիկ» բառի հետ միասին փոխառություն է ինչ-որ աղբյուրից (իրանական հնչյունաբանական -իկ վերջավորությամբ)։ Չուբինաշվիլին վրացական բառը համարում է արաբական, բայց այն չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաշկար,
մաշկակար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
mašia «կանացի կրունկով կոշիկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 260
Էջ 515, սյունակ 1
ՄԱՐԴ
(-ոյ, -իկ)
«թռչուն»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mr̥-to-)
Աղբյուր՝ իրանական *marg
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրամարգ,
մարդակեր,
լորամարգ,
մարդաշատ,
մարդակերպ,
մարդատեաց,
մարդկակերպարան,
մարդկութիւն,
մարդագայլ,
աշխարհամարդ,
տմարդի,
բարեմարդիկ,
կնամարդի,
չմարդկապէս,
կիսամարդի,
անմարդի,
մարդաբան,
մարդաբանութիւն,
մարդակազմական,
մարդակազմութիւն,
մարդահամար,
մարդավայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəγa
հ. հնդկ.
márta-
պրթ.
mrg
մ. պ.
mart
մ. պ.
mrg
սողդ.
mart
պ.
mrg
պ.
mard
ou.
murγ
հուն.
μορτός «մարդ» ((Հեսիք.))
հուն.
βροτός «մահկանացու»
լատ.
mors, -tis
լիտվ.
mirtis «մահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276;
H. AG 472;
Ջահ. ՀԼՊ 533;
Աճ. ՀԱԲ 279
Էջ 517, սյունակ 1
ՄԱՐԻ
(-րոյ, -րեաց)
(մայրի)
«էգ թռչուն, հավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *merio
«մանկամարդ կին, աղջիկ»
*merio «մանկամարդ կին, աղջիկ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márya- «երիտասարդ մարդ»
հուն.
μεῖραξ «աղջիկ» (ուշ՝ «տղա»)
լատ.
maritus «ամուսնացած մարդ»
լիտ.
marti «նորահարս»
կիմր.
merch «դուստր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 284
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ)
««մոլորութիւն» (բբ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *smer-
«մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ,
մարութիւն,
մարդատողական,
մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՂԿ
(-ի)
«փափուկ, կակուղ, մեղմ, թույլ, թուլամորթ, կնատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«մանրել, փշրել»
արմատից. հմմտ. հուն. μέλδω «հալչում եմ», հ. իռլ. meldach «քնքուշ», լատ. mollis «փափուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղկանալ,
մեղկագույն,
մեղկիլ,
մեղկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέλδω «հալչում եմ»
հ. իռլ.
meldach «քնքուշ»
լատ.
mollis «փափուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 300;
Ջահ. ՀԼՊ 180
Էջ 529, սյունակ 1
ՄԽԻԹԱՐ
«մխիթարություն, սփոփանք, մխիթարող»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Չունի հավաստի ստուգաբանություն: Մառը եւ նրա հետեւողությամբ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 328-329) բխեցնում են մի խիթար «մի վախենա, հոգ մի տանիր» կապակցությունից, որ կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխիթարել,
մխիթարական,
անմխիթար
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 328-329
Էջ 534, սյունակ 1
ՄՈՅՆ
I
«բարեձեւություն, վայելչություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «խոնավ, բաց, լվանալ, մաքրել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոյնաւոր,
տմոյն,
տմունութիւն,
բարեմոյն,
չարամոյն,
հաւրամոյն,
հարանցամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նիդերլ.
mooi «գեղեցիկ» (հայ-գերմ. զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 534, սյունակ 1
ՄՈՅՆ
II
«խեղդում, ընկղմվում, ընկղմում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu-
«բաց, խոնավ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mou-no-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mou-no- (*meu-) «բաց, խոնավ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծովմոյն,
գետամոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
maūt «ընկղմվել, սուզվել, լողալ»
հայ.
մոյն «վայելչություն (մաքրություն)»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 741
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։