Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒՏԻ
(ուշ՝ գօտի)
«գոտի, երկնքի գոտի, ծիածան, ծիրանի գոտի, լեռնաշղթա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uebh-
«հյուսել, գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uābh-)
հ.-ե. արմատ՝ *dē-
«կապել»
արմատներից (*«հիւսակապ»)։ -*dē-ի համար հմմտ. Աճ. ՀԱԲ 1, 608, կամ *uād'nō- (*ueg'- «հիւսել, գործել»)> գաւ-տ-ի (Աղայան, ԲՍՀ 49)։ g'>տ անցման համար հմմտ. *bhrgiio-> բարտի, եւ լ-ի յաւելման համար՝ հմմտ. մա-ւ-տ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւտիածու,
գաւտեմարտիկ,
գաւտեպինդ,
գաւտեկռիւ,
գաւտելոյծ,
գաւտեւոր,
գաւտեած,
ընդգաւտել,
հաւագաւտի,
շրջագաւտի,
քաջագաւտի,
գաւտեյած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608;
ԲՍՀ 49
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԵԼԱՄ
-ի
(գելած, գիլաս)
«կտավատ՝ ձեթ հանելու համար ծեծված եւ թրջված, կտավատի դիրտ»
Ստուգաբանություն ()
գելած (գելուլ «ոլորել») բայածնցից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 531
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂ
(-ոյ)
««գեղեցկություն, գեղատեսություն» (ԲՀ՝ «տեսակ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«տեսնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uelo-)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«ճնշել, սեղմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueleniio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղագոյն,
գեղանի,
գեղեցիկ,
գեղեցկագոյն,
գեղեցկանալ,
տգեղ,
տգեղանալ,
աշնգեղ,
անգեղեաց,
լանջագեղ,
կանաչագեղ,
հասակագեղ,
մարմնագեղ,
մեծագեղ,
գանգրագեղ,
լուսագեղ,
գեղագիր,
գեղագրութիւն,
գեղագրական,
գեղադիր,
գեղատեսակ,
գեղագէտ,
գեղագիտութիւն,
գեղարուեստ,
գեղարուեստագէտ,
գեղարուեստական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
voltus, vultus
«տեսք»
հուն.
ειλη, ιλη
«խումբ, խմբակցություն, ընկերակցություն»
կիմր.
gweled
«տեսնել»
ռուս.
бал
«բազմություն, կույտ»
բրետ.
gwelet
«տեսք»
հնդկ.
varga-
«ջոկատ, խումբ»
գոթ.
wlits
«դեմք, կերպարանք»
լատ.
valgu, volgus, vulgus
«ժողովուրդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
II
«մարմնի գեղձ»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h-
«գեղձ»
*ghe-ի դիմաց գե-ն (փոխանակ ջե) բացատրվում է տարնմանությամբ՝ ձ վերջնաձայնի պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձային,
գեղձ(ա)տապ,
գեղձախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gelënys
«գեղձ»
ռուս.
железа
«գեղձ»
Մատենագիտություն
H. AG 433;
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՏԻՆ
(-ոյ, աւք)
«գետին, հողի մակերես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uedeno-
«հող, գետին»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ued-)
արմատից
(չկա Pok. IEW-ում):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գետնաբերդ,
գետնագնաց,
գետնակոշ,
գետնահարց,
գետնաձայն,
գետնաշարժ,
գետնառիւծ,
գետնաչափ,
գետնատարած,
գետնատուն,
գետնափոր,
գետնել,
զգետնել,
դաշտագետին,
մարգագետին,
փշագետին,
գետնայարկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ούδας
«գետին, հողի մակերես»
հուն.
έδαφος
«հիմք, հող, գետին»
խեթ.
utne
«երկիր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 155, 198
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի,
գերբնական,
գերմարդ,
գերմարդկային,
գերիշխան,
գերիշխանութիւն,
գերակշիռ,
գերակշռել,
գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω
«բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ -ից)
«գերան, մարդակ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«լաստենի. գերան. ձող»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā- *uer(ն)nā-)
հիմքից։ (հայ-ալբանա-կելտական զուգաբանութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանալից,
գերանալիր,
գերանակիր,
գերանաձեւ,
գերանանալ,
բազմագերան,
բնագերան,
մայրագերան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
verrε
«լաստենի»
բրետ.
gwern
«կայմ. լաստենի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 540;
Pok. IEW 1169
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԻ
«գերի, գերիների խումբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«գտնել, վերցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueriio-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերել,
գերեդարձ,
գերեկից,
գերեվար,
գերիչ,
գերութիւն,
մարդագերի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ευρισκω
«գտնել, ստանալ, ձեռք բերել»
ռուս.
об-рести
«ձեռք բերել»
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱԿ
«նուրբ ալյուր, նուրբ փոշի, սպիտակ ալյուրով հաց, սպիտակամարմին, (բրբ.) մանր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«շփել, տրորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gher-mo-)
-ակ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերմակել,
գերմականալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χερμας
«խճաբար, քար»
հուն.
χεραδος
«խիճ, մանր քարեր»
լատ.
furfur
«կճեպ»
լիտվ.
gurti
«փշրվել»
լիտվ.
gurus
«փխրուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԻՐ
I
«սեգ, կնյուն, պրտու՝ կողով կամ խսիր հյուսելու համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«ծռել, ճկուն ճյուղ, հյուսված բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uig'h-)
gh-ընդլայնում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատվ.
vize
«հյուսված կոշիկ»
հ. հնդկ.
vayh-
հ. սլ.
věja
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։