Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 955 բառահոդված (էջ 19/96)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆԳՈՒՐ «ոլորուն, խուճուճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ue(n)k- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *unk-ur-o-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանգ(ու)րագեղ, գանգրահեր, գանգրաձեւ, քաջագանգուր, թագագանգուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vanka-vānkara-
«գետաւոր»
հ. անգլ.
wōh
«ծուռ, ոլորուն, շրջված»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁ II «եկեղեցական երգատեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. ganj
հայկական գանձ բառի ձեւն ստացած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձարան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517
Էջ 150, սյունակ 1 Էջ 150
ԳԱՆՁԱՒՈՐ (-ի, -աց) «գանձապահ, գանձապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. ganjavar
հայ. գանձ-ի ազդեցութեամբ յ-ն ձ-ի փոխուած եւ հայ. -աւոր ածանցի ձեւն ստացած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձաւորապետ
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 151, սյունակ 1 Էջ 151
ԳԱՐԻ «հացազգի մի բոյս՝ գարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «դուրս գալ, բուսնել. քիստ ունենալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghārūā- (՞)) արմատից
միւս լեզուներն ունեն զանազան աճականներով ձեւեր, եւ հայերենն իր ձեւով կանգնած է առանձնակի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարեղէն, գարեդիւթ, գարեհատ, գարեհաց, գարեջուր, գարըմբեց, գարեջրագործ, գարեջրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κρι, κριθη-
ալբ.
drith(ë)
լատ.
hordeum
հ. վ. գ.
gersta
Մատենագիտություն
H. AG 432; Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 152, սյունակ 1 Էջ 152
ԳԱՐՇԱՊԱՐ (-ի, -աց) «կրունկ, ոտքի հետք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
պար-ը ծագում է *padh(a)- «ոտք» ձեւից (Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183): Կասկածելի է Փերիխանյանի կողմից գարշ-ի բխեցումը garš-<հ.-ե. *ghrs- արմատից՝ գարշապար «կոշտ (մաս ոտքի)» մեկնությամբ (Периханян, МЭСДЯ 42-43):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղագարշապար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 183; Периханян, МЭСДЯ 42-43
Էջ 152, սյունակ 1 Էջ 152
ԳԱՒԱԶԱՆ (-ի, -աց) «անասուն քշելու փայտ, ծեծելու փայտ, ծեծ, հարված, ցուպ, գավազան, ճյուղ, ոստ, ցեղ, զարմ, տոհմաբանական ցուցակ, բեմ, ծիածանի գունաշերտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gavāzan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւազանակիր, գաւազանաբոյխ, գաւազանահերձ, գաւազանահմայութիւն, գաւազանաձեւ, գաւազանաւոր, գաւազանել, գաւազաներգութիւն, գաւազանագիրք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
gavza
պ.
gāvzana
Մատենագիտություն
H. AG 126; Աճ. ՀԱԲ 526
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԳՈՒԱՂՆ (գզգուաղել, գբբուաղել, գդուղել, ղբդուաղել, դղուաղել) «ցնցոտիապատ լինել (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կապ ունի գրգլի «ցնցոտի» բառի հետ։
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՆԳԵԶԱԼ (-ել) ««երերալ» (թրք. «աղաչել պաղատել»)»
Ստուգաբանություն ()
Համառոտված է գետին կզիլ ձեւից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՐ II «վեր, բարձր, ավելի քան» (գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «բարձրացնել» արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ, գերագոյն, գերակատար, գերապայծառ, գերապատիւ, գերբնապէս, գերիմաստ, գերուհի, գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω
«բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՆ (-ի, -աց, ուշ՝ -ից) «գերան, մարդակ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «լաստենի. գերան. ձող» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerŝnā- *uer(ն)nā-)
հիմքից։ (հայ-ալբանա-կելտական զուգաբանութիւն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերանալից, գերանալիր, գերանակիր, գերանաձեւ, գերանանալ, բազմագերան, բնագերան, մայրագերան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
verrε
«լաստենի»
բրետ.
gwern
«կայմ. լաստենի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 540; Pok. IEW 1169