Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 545 բառահոդված (էջ 19/55)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳ -ոյ (ժանկ) «ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žang
փոխատու լեզու՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր, ժանգառ, ժանգառած, ժանգախառն, ժանգակեր, ժանգահար, ժանգատր, ժանգոտիլ, ժանգել, անժանգ, երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
-ԺԵՏ (-ժետ, -ժատ) «(ա)-հար», «խփող, սպանող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. žat «խփել, սպանել»
իրան. հիմքերով ձեւերը հիմնականում ամբողջական փոխառություններ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաժետ, ախտաժետութիւն, դիւաժետել, դեւաժետել, լուսնաժետ, նենգաժետ, որկորաժետութիւն, որովայնաժետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 228; Ջահ. ՀԼՊ 526
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՆՆ (-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան) «ինը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enun- (անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-) ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ, իններորդ, իննետասան, իննուտասան, իննեքեան, իննհարիւր, իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
náva
ավ.
nava
հուն.
εννέα
գոթ.
niun
«9»
Մատենագիտություն
H. AG 450; Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱՃ «որդի, տղա, սպասավոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն շրջակա մի լեզվից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քրդ.
lāĵ
վրաց. (իմերել.)
lači
ամհար.
läĵ
«որդի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 261
Էջ 291, սյունակ 1 Էջ 291
ԼԱՅՆ (-ի, -ից) «լայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *plāt- «լայն ու հարթ, լայնացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *plǝteno-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լայնագույնս, լայնաթեւ, լայնալիճ, լայնանալ, լայնանիստ, լայնել, լայնի, լայնասիրտ, լայնարձակ, լայնացում, ընդլայնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prthú
«լայն, ընդարձակ»
ավ.
pǝrǝthu
«լայն, ընդարձակ»
հուն.
πλάτος
«լայն. հարթ»
կիմր.
lled
«լայնություն»
բրետ.
led/t
«լայնություն»
Մատենագիտություն
H. AG 451; Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՒ (-ի, -աց) «լավ. օգտակար, շահաւետ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *labh- «բռնել, ունեցվածք, կալվածք»
արմատից: Հնարաւոր է համարւում նաեւ համեմատութիւնը հնդեւրոպական *lē(e)-/ləi- «ցանկանալ» արմատից ծագող հուն. λώϊος «աւելի լավ» բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւախաւս, լաւանալ, լաւիմաց, լաւութիւն, անլաւ, բարելաւ, քաջալաւութիւն, լաւատեսակ, բարելաւել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lābha
«ձեռքբերում, օգուտ, շահ»
հուն.
λαφύρον
«ավար, կողոպուտ»
լիտվ.
lōbis
«հարստութիւն, գանձ»
լիտվ.
lābas
«բարիք. բարի»
լատվ.
labs
«լավ, բարի»
պրուս.
labs
«լավ, բարի»
Մատենագիտություն
H. AG 451; Աճ. ՀԱԲ 268; Ջահ. ՀԼՊ 135; Աճ. ՀԱԲ 268
Տե՛ս նաեւ
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵՂՈՒԼ «ջրով հարել, ջրի մեջ հարելով հալեցնել» (բրբ)
Ստուգաբանություն ()
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԵՇԿ (լեաշկ, լաշկ) «խավաքափ, մաշված, լերկ», բրբ. «նիհար եւ ջղոտ (մսի մասին)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հազիվ թե լինի լերկ բառի բարբառային ձեւը։ Ստուգաբանական մյուս փորձերը նույնպես կասկածելի են։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լ(ե)աշկամաշկ, լեշկիլ, լեշկեալ, լեշկատ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԵՐԿ (ղերկ, լեկ) «լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg- «հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ, լերկութիւն, լերկանալ, լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg
«զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc
«հետք»
մ. իռլ.
lorgg
«հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277; Աճ. ՀԱԲ 556; Pok. IEW 679
Էջ 296, սյունակ 1 Էջ 296
ԼԻԲՈՓԻՒՆԻԿ «հարավ-հարավ-արեւմտյան քամի» (օդերեւութաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λιβοφοῖνιξ
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 281