Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 310 բառահոդված (էջ 19/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅ III (ԲՀ՝ հայք «հսկայք») «հսկա»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հայք եւ Հայկ բառերի զուգորդումից բխեցված մեկնություն
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴԷՍ (-ի, -ից) «հրապարակային ցուցադրություն, հրապարակային քննություն, ատյան, դատ, մրցություն, մրցարան, հրապարակ, զորահանդես»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. handaesa- «երեւալ, հանդես գալ»
փոխատու լեզու՝ ավ. andes «երեւալ, հանդես գալ»
հմմտ. ավ. handaesa-, andes «երեւալ, հանդես գալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանդիսանալ, հանդիսանի, հանդիսական, հանդիսատես, հանդիսաւոր, մեծահանդէս, բազմահանդէս, երկնահանդէս, կանխահանդէս, հանդիսաւորութիւն, հանդիսութիւն, զորահանդէս, պարահանդէս, ցուցահանդէս
Մատենագիտություն
H. AG 179; Աճ. ՀԱԲ 40; Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԵԼ (-ուլ, -իլ) «հանել, հափշտակել, բաժին հանել, տարածել, հռչակել, թարմացնել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանելի, հանածոյք, հանելուկ, հանք, խաչահանու, կայծակնահանու, նորահանուկ, արիւ-
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԵՒՀԱԿԱՅ «պատասխան» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս բաղադրյալ կազմություն
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒԱԼ- «թաքուստ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. havala
հին փոխառություն` արաբ. havala բառից, որ առկա է նաեւ պ. havāla-gāh «թաքստոց, թաքնվելու տեղ» բառում (Աճառյանը 5-րդ դ. արաբ. փոխառություններ չի ընդունում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւալոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 485-486
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՌԻ «հեռու, օտար, անմասն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել»
հմմտ. գոթ. fairra, հ. հնդկ. pára-, հուն. πέρά «հեռու»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեռոյ, հեռուստ, հեռաբնակ, հեռանալ, հեռաստան, հեռաստանեայք, հեռարձակ, հեռաւոր, հեռակայ, հեռատես, հեռանկար, անհեռատես, զուգահեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
fairra
հ. հնդկ.
pára-
հուն.
πέρά
«հեռու»
Մատենագիտություն
H. AG 466; Աճ. ՀԱԲ 82; Ջահ. ՀԼՊ 143
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆԻՆԱԼ (հինանալ) «հեւալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pneu- «շնչել, հեւալ» տարբերակային ձեւից
արմատի տարբերակային ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինինումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πνέω
«փչել, շնչել, ֆսֆսացնել»
հուն.
πνοή
«քամի, շունչ»
հ. իսլ.
inysa
«փնչալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 95
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի, հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
p(h)uphusu-
«թոք»
լատ.
pussula
«պղպջակ»
ռուս.
пухнуть
«ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՊԱՐԱԿ (-ի, -աց) «հրապարակ, ատյան, ավագանիի ժողով, ժողովուրդ եւ բազմություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *frapāθāk
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրապարակագոյժ, հրապարակախօս, հրապարակամեծ, հրապարակատես, հրապարակային, հրապարակայնութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՌՆ (-ին, -անէ (ձեռք, -աց)) «ձեռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes- «ձեռք» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն, ձեռնհաս, ձեռնարկել, սակաւաձեռն, դատարկաձեռն, երկայնաձեռն, ձեռնասուն, ձեռնադրութիւն, ձեռնամուխ, ձեռագիր, ձեռագործ, ձեռակապ, ընձեռել, անձեռոցիկ, անձեռայք, ընձեռայք, միձեռան, ձերբակալել, ձերբացի, ձերբազատիլ, ձեռնահմայ, ձեռնափայտ, ձեռնոց, անձեռնմխելի, ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείρ
«ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 149