Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 308 բառահոդված (էջ 19/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՐ- «խփում, զարկում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «խփել, զարկել» ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
արմատից, որն ունի նաեւ *-g- եւ *-t- աճականներով ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարուլ, հարուստ, հարուած, հարիչ, հարեւանցի(կ), հարուկ, հարհարել, ոտնահար, խորշակահար, կողահարել, խոյահարել, կացնահար, դիահար, եղջերուահար, երկնահար, ամսաթահար, հարեւանցիարեն, զարկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
perti
«ավելով խփել (բաղնիքում), լողացնել»
հ. հնդկ.
prt-
ավ.
pərət-
«պայքար»
հ. իռլ.
orgaim
«խփել, սպանել, ավերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 53-54; Pok. IEW 819
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՑ (-ի, -ից) «հաց, կերակուր, ճաշ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *peku- «եփել, թխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *poku-ti-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հացակից, հացամոլ, հացատար, հացարարոց, հացարարութիւն, հացերեց, հացեփեաց, հացկատակ, հացամեծար, գարեհաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pakti-
«եփում, եփված կերակուր»
լատ.
pektas
«տապակած, խորոված»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 798; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻԼԱ(Յ) «խորամանկություն, նենգություն, ամբաստանություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ.
փոխատու լեզու՝ պ. hila
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 92
Էջ 460, սյունակ 1 Էջ 460
ՀԻՄՆ (-ման, -մունք, -մանց) «հիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *semen- «հիմք» (անմիջական նախաձեւ՝ *se-mu-)
արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիմանալ, հիմնացուցանել, հիմնեցուցանել, հիմնել, անհիմն, խորահիմն, շարժահիմն, ինքնահիմն, հիմնական, հիմնարկ, հիմնովին, հիմնավոր, հիմնադրամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
šamana-
«հիմնաքար» հայ-խեթական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՄՔՏԱԼ «արհամարհել, ծաղրել, «հոխորտալ (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՐ I (-ոյ) «հոր, խոր, փոս, ջրհոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per- «անցկացնել, անցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *poro- *por-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *poro- *por- «անցկացնել, անցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորել, հորոն, ջրհոր, ձիւնահոր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 143
Էջ 467, սյունակ 1 Էջ 467
ՀՈՒՃՐԱ «խորշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hujra
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԽ (-ու, -ոյ, -մէ) «ձախ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել» արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն, ձախել, ձախլիկ, ձախանալ, ձախող, ձախողանք, ձախողիլ, ձախորդ
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՐ (-ի, -ից) «նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her- «խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել, ձրի, ձրիատուր, ձեռնաձիր, բարեձիր, լիաձիր, լուսաձիր, կաթնաձիր, փրկնաձիր, հոգիաձիր, ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
haryati
«ախորժել, ցանկալ»
հուն.
chairō
«ուրախանալ»
լատ.
horior
«քաջալերել, ոգնորել»
ավ.
zara
«ձգտում, փափագ»
գ. գերն.
zara
«հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 477, սյունակ 1 Էջ 477
ՁՈՒՆՁ «հին շոր, քուրջ» (բ. «կապերտ»)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. jonji
փոխառություն՝ վրաց. jonji:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձնձի, խորձունձ