Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՍ
(ուշ՝ -ոյ, -ի)
«կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. xaraci
փոխատու լեզու՝ իրան.
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի,
կարասեկիր,
կարասապան,
գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546;
Olsen, NBA 887
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԻՃ
(-ի, -աց)
«կարիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ փոքրասիական լեզու *karidio
փոքրասիական մի լեզվից` *karidio, որտեղից նաեւ` հուն. καρίς, -ίδος:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճախայթոց,
կարճընդեց,
կճընդեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρίς, -ίδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 551
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱՌՆ
(բրբ.)
«նեղ առու. առվի ջրարբերան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել»
որտեղից ծագում է (Pok. IEW 1, 397) կորի համիմաստ բառը՝ *goᵘ̯r-no- (՞) > կաւառն (՞):
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓԱԿ
«աքաղաղի ձագ, որձակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gē(i)-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gə-ph-)
կապ ունենա հնդեւրոպական *gē(i)- «երգել, կանչել» արմատի հետ (*gə-ph-՞), որտեղից` լիտվ. gaidys «աքաղաղ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidys
«աքաղաղ»
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԿԵՐ
«սեւ փարփար»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կրկնաւոր կազմութիւն։ Թերեւս հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից, որտեղից՝ կռունկ եւ, թերեւս, կեռնեխ։
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 82-83
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԿԵՐԻԼ
«խսպոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«խսպոտ կանչել»
Բաղադրութիւն (նոր)՝ կերկերում, կերկերուն: Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *ger- «խսպոտ կանչել» արմատից, որտեղից՝ «կռունկ» նշանակող բառեր։ Աղայանը համեմատում է հուն. γαργαρίζω «ողողել (կոկորդը)» բայի հետ՝ *gʷer- «կլանել» արմատից, որ քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերկերում,
կերկերուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jaratē
«աղմկում է, հնչում է»
հ. հնդկ.
jarā
«ճիչ, աղմուկ»
հ. վ. գ.
carrōn
«ճռնչալ»
մ. ն. գ.
kerren, karren
«ձայն հանել, ճռնչալ, ճռռալ»
նորվ.
karra
«կչկչալ, կռկռալ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 83;
Pok. IEW 476
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան»
հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 412, սյունակ 1
ԿՆՁՆԻ
(կնձենի)
«թեղի (ծառ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wing-
«կնձնի»
բայց «կնձնի» նշանակող հնդեւրոպական *wing- արմատը (ռուս. вяз, լիտվ. vinkšna եւ այլն) հայերենում պիտի տար *գնձ-նի, եթե հայերենն այս արմատից է, ապա ենթադրելի է ն- ռնգայինից հետո ձ-ի ձայնեղացում եւ առաջին բաղաձայնի խլացում, այլապես պիտի փնտրել այլ աղբիւր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вяз
լիտվ.
vinkšna
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԾ
-ոյ
«կրծքաձեծ լաց, ողբ, կոծում, ծեծում, ալեկոծություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ենթաշերտային բա՞ռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոծիլ (-ալ),
կոծական,
կոծանք,
կոծադիր,
կոծապար,
կոծատեղի,
քարկոծել,
քարկոծանի,
ալեկոծ,
ալեկոծութիւն,
ձեռակոծ,
նաւակոծիլ,
պատուհասակոծ,
թթակոծ,
ծովակոծութիւն,
երասանակակոծել,
համբաւակոծ,
հանապազակոծ
Էջ 415, սյունակ 1
ԿՈԿՈՌ
«նունուֆար, հարսնամատ դեղին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-s-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-s-)
*gor-s- > կոռ
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ կոռ- արմատից, որ կարող է գալ հ.-ե. *ger-s- «պտտել, ոլորել» արմատից (*gor-s- > կոռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկոռճիկ,
կոկոռոշ,
բոթոռոշ,
կոկոռօշ,
սթոռճօշ,
կոկոռշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կծկվել, ոլորվել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։