Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 57, սյունակ 1
ԱՆԹԵՂ
«անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *anth-
«տաք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ «ածուխ»
խեթ.
ant «տաք»
վրաց.
anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ
Նոր՝
երկանիւ, հեծանիւ, հեծանորդ, քառանիւ
երկանիւ, հեծանիւ, հեծանորդ, քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua «ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr «պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa «շտապել» (<*snāwēn)
լատվ.
snaujis «օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Էջ 58, սյունակ 1
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԾՈՂ
(անծոխ)
«կավատ»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Թերեւս ինչ-որ բայի (*անծել) -ող-ով դերբայական ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անծողութիւն
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԿ-
(անգ-)
«ընկնելը, անկում, պատահմամբ հայտնվելը, հասնելը, ապավինում, վերջ, ավարտ, հարում, պատշաճություն, հյուսում, գործում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sengu-
«ընկնել, իջնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկանիլ,
անկած,
անկածութիւն,
անկումն,
անկաստեղ,
անկաւոր,
անկելանոց,
անկիչ,
անկուած,
անկուածոյ,
տնանկ,
ոստայնանկ,
սարդանկոյ,
ստորանկիլ,
վայրակեալ,
անզատոյլ,
անզուրդ,
յանգիլ,
յանգակից,
յանգաւոր,
յանգատրիլ,
յանգել,
ցանկ,
ցանկել,
ցանկորդել,
ցանկութիւն,
զանգել,
զանգուած,
արիւնազանգ,
զանգութիւն,
անզանգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
sigqan
հ. անգլ.
sincan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
հուն.
εάφθη «ընկավ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 198-199
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԿԵՍ
«թյուրություն»
(ԲՀ)
Փոխառություն (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. agaš
«աղճատել, աղավաղել, թյուրել»
Մատենագիտություն
ԲՀ 348
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԻՒՆ
I
(անգիւն), -եան, յ-է, -ք, -եանց
«անկիւն, եզր, խորշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ang-
«ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang/k-)
-իւն ածանցով
«ծռել, թեքել» արմատից՝ -իւն ածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անկիւնահատ,
անկիւնակալ,
անկիւնաւոր,
անկիւնաքար,
երեքանկիւն,
չորեքանկիւն,
վեցանկիւն,
եռանկիւն,
եռանկիւնի,
քառանկիւն,
քառանկիւնի,
բազմանկիւն,
ուղղանկիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anka «անկիւն, ծռուածք»
հուն.
αγκών «արմունկ»
լատ.
angulus «անկիւն, խորշ, ծայրաւմաս»
հ. վ. գ.
ango «կարթ, խայթ»
հ. վ. գ.
angul «կարթ, խայթ»
Մատենագիտություն
H. AG 419;
Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆԿԻՒՆ
II
«աթոռի կամ բազկաթոռի թեւ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἀγκών
հունական բառը հայերենում նախ դարձել է *անկո(վ)ն, ապա անկիւն բառի հետ բաղարկվելով՝ անկիւն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 200
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆՁԱՒ
-ի, -աց
«(քար)այր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ang'h-
«նեղ, նեղացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ang'hewā-)
որպես «նեղ տարածություն»
(որպես «նեղ տարածություն») *ang'h- «նեղ, նեղացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարանձաւ,
քարանձաւամուտ,
անձաւախիտ,
անձաւախոռ,
պաղանձաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անձուկ
հ. վ. գ.
angi «նեղ, անձուկ»
մ. կիմր.
einggaw «զետեղված լինել, պարունակվել»
Էջ 59, սյունակ 1
ԱՆՁՆ
-ին, -ինք, -անց
«ինքը, անձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ang'hen-
«շունչ, անձ»
«շունչ, անձ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնազով,
անձնական,
անձնակից,
անձնասպան,
անձնատուր,
անձնգովութիւն,
անձնահաճոյ,
անձնսիրութիւն,
անձնընտիր,
անձնիշխան,
առանձնել,
ստանձնել,
յանձանել,
անձնիւր,
անցնիւր,
դատարկանձն,
միանձն,
մեծանձն,
վեհանձն,
յանձնձել,
անձնուէր,
անձնուիրութիւն
Նոր՝
առանձին(ն), անձնականութիւն, անձնավստահ, անձնատուութիւն, անձնազոհ
առանձին(ն), անձնականութիւն, անձնավստահ, անձնատուութիւն, անձնազոհ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։