Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2100 բառահոդված (էջ 19/210)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՐ II «բաղանման մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-/or- «մեծ թռչուն(՞)» թռչնանիշ արմատ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *er-/or- թռչնանիշ («մեծ թռչուն(՞)») արմատի հետ, որտեղից ծագում են հայ. որոր, ուրուր, հուն. ώρνις «թռչուն» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արօրիկ, ճշնարօր, արօրկերեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
որոր
հայ.
ուրուր
հուն.
ώρνις
«թռչուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲ «գինարբուք», արբ- «խմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *srebh- «ծծել, կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *srbh-` *srebh-, *srobh-)
Բաղադրություններ` արբանել (լրացնում է ըմպել բայի պակասավոր ժամանակները` արբի, ա՛րբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանել, արբենալ, արբիլ, արբեցութիւն, գինարբուք, գինարբու, ջրարբիլ, դառնարբոյց, հարբեցութիւն, հարբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ροφάω
լատ.
sorbeō
«ագահորեն ծծել, կլանել»
լիտվ.
sribli
«մեծ կում անել, խապշտել»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԱՆԵԱԿ (-ի, -աց) «ծառա, սպասավոր, օգնական, հետնորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *orbho- «որբ, երեխա, ծառա, սպասավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *orbhəni- (+ ակ) *orbho-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանեկել, արբանեկութիւն, արբանեկակից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
όρφανός
«որբ»
գոթ.
arbaits
«աշխատանք»
ռուս.
раб, работа, ребенок
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԱՆԵԼ (ԲՀ) «բարբառել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ōr- «խոսել, կանչ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ōr-/*ər-) *bh- աճականով` *ər-bh-
քիչ հավանական է բխեցնել բնիկ հնդեւրոպական *ōr-/*ər- «խոսել, կանչ» արմատից` *bh- աճականով` *ər-bh-: Անստույգ է:
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲԵԿ (ԲՀ) «խիստ, քաջ, առավել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» < +-եկ < -եակ
Եթե բառս հավաստի է, ապա հնարավոր է նրա հնդեւրոպական ծագումը` *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» նախաձեւից (< +-եկ < -եակ):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
abor
«շատ, հույժ»
գոթ.
abrs
«ուժեղ, սաստիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲՈՒՆ (ուշ՝ -ք, -ց, -բամբք) «առույգություն, կարողություն, հասունություն, չափահասություն, չափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *abhor- «ուժեղ, սաստիկ»
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *abhor- «ուժեղ, սաստիկ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
abor
«շատ, հույժ»
գոթ.
abrs
«ուժեղ, սաստիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳ III «ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkw- արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ, արգանտ, արգանդախեղդ, արգանդակից, արգանդային, արգանդաբերան, արգահատել, արգահատանք, արգահատելի, արգահատութիւն, անարգահատելի, յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
arffed
«ծոց, գիրկ» <*arpet
զանդ.
arcuinn
«կովի ստինք»
հուն.
ὀρύα
«աղիք»
լատ.
arvina
«ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՏ «որթատունկի էտած մատ (ճիւղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wrād- / *urəd- «ճիւղ, արմատ» ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ῥάδιξ
«ճիւղ»
լատ.
radix
«արմատ»
կիմր.
gwraidd
«արմատ»
կիմր.
gwrisy
«ոստ, ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 30-31
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԵԼ «արգելք, խոչընդոտ, բանտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkelo- «փակել, խափանել, խոչընդոտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգելական, արգելոց, անարգել, վիմարգել, արգելել, շնչարգել, շանթարգել, արգելակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀρκέω
«վանել, հեռացնել»
լատ.
arceo
«փակել, կողպել»
Մատենագիտություն
H. AG 423; Աճ. ՀԱԲ 304
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴ I (-ու) «ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ, արդակագոյն, արդել, արդակել, արդուած, արդիւն, արդար, արդարեւ, անարդ, անարդի, անարդակ, խորանարդ, գմբեթարդ, ծորձորարդ, վիմարդ, վիմարդեան, զիարդ, յարդ, յարդար, յարդարել, յարդարիչ, յարդարուն, նուագայարդար, երգայարդար, սեղանայարդար, զարդ, զարդասէր, զարդասիրիկ, զարդակից, զարդարել, զարդարագիր, զարդարանք, զարդարուն, զարդուն, արդուկ, արդուկել, բեմայարդար, զարդագիր, պատկերազարդ, նկարազարդ, սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu-
«կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς
«կարգ»
լատ.
artus
«հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424; Աճ. ՀԱԲ 307-308