Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 19/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 111, սյունակ 1 Էջ 111
ԲԱԺԱՆԵԼ (բարժանել, բաժան) «բաժանել, տարածել, անջատել, առանձնացնել, զոկել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. bāžāni
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաժանորդ, բաժանումն, բարժանումն, բաժանակալ, բաժանակում, բաժանակից, բաժանարար, բաժանաւոր, անբաժան, բարժանողութիւն, բարժանակութիւն, բաժանորդագին, բաժանորդագրութիւն, բաժանորդագրել, բաժանելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բաժ
հայ.
բաժակ
հայ.
բաժին
Մատենագիտություն
H. AG 115; Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼ II «վարդազգի մի ծառի պտուղ` բալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bālu
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բալենի, բալի, բալենուտ, բալուտ
Մատենագիտություն
H. AG 263; Աճ. ՀԱԲ 382
Էջ 113, սյունակ 1 Էջ 113
ԲԱԽՏ I (-ի, -ից) (բաղդ, բաստ) «պատահմունք, պատահար, հաջողություն, ճակատագիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. baxta
փոխատու լեզու՝ մ. պ. baxt
փոխատու լեզու՝ պ. baxt
իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բախտաբաշխ, բախտանոց, բախտաւոր, բարեբախտ, չարաբախտ, վատաբախտ, լիաբախտիկ, ծննդաբախտ, երկնաբախտիկ, անբախտ, բաստայեղծ, բարեբաստ, բարեբաստիկ, չարաբաստ, վատաբաստ, բախտախնդիր, բախտախնդրութիւն, բախտագուշակ, բախտակից, ապարախտ, դժբախտ, դժբախտաբար, դժբախտութիւն, տարաբախտ, տարաբախտաբար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Տե՛ս նաեւ
Էջ 114, սյունակ 1 Էջ 114
ԲԱՂ I «կից, հար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-la-) ածանցյալ ձեւ
Բաղ-ը գործածված է հատկապես հունաբան հեղինակների երկերում որպես նախածանց՝ փադ-ին զուգահեռ: Ծագումը չի պարզված: Մնացած վարկածներն ավելի անհավանական են. 1. բաղեղն-ի եւ հնդեւրոպական *bhel-eno- (թունավոր խոտերի նշանակում) հիմքի նմանությունը պատահական է: 2. բաղ-ի եւ փադ-ի նույնացումը որպես բարբառային հնագույն տարբերակներ կասկածելի է. պատահական պետք է համարել նմանությունը բյուրք. bār «կապել» արմատի հետ, եթե նկատի առնենք, որ հայ դ-ն նախապես ձայնորդային հնչում է ունեցել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղայք, բաղել, բաղբաղայք, բաղաբաղել, բաղբաղանք, բաղբաղել, անբաղայ, անբաղայապես, անբաղապես, անբաղադայ, կողբաղ, բաղեղն, բաղել, բառեղ, բարեխ, զբաղիլ, սբաղիլ, զբաղնուլ, զբաղանք, զբաղասեր, զբաղկոտ, ընդզբաղիլ, անզբաղապես, բազմազբաղ, զբաղայեղ
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂԲԱՃ «մսով կարկանդակ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂԲԱԶ (բաղբանջ) «ցնդաբանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- բնաձայնական արմատի կրկնությամբ կազմված
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 397) համարում է անկախ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղբաջանք, բաղբաջել, բաղբանջանք, բաղբանջել, բաղբանջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhandatē
«խոսում է, ծաղրում է, պարսավում է» <*bhel-n-do-
դան.
baldre
«աղմկել»
լատվ.
beldēt
«դիմել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂԵՆԱ ««կետ» (կենդանի)» (բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իտալ. balena
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 398
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԳՆ (բանկն) «առասպել, հեքիաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խօսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōn-ō-, *bh-en-)
հայ - գերմանական զուգաբանութիւն ըստ կազմութեան. բուն *bhā- ձեւից են հայ. բայ, բան, բառ, բամ, լատ. fabula «լուր, ասելոյթ, զրոյց, պատմուածք, աւանդութիւն, հեքիաթ, առակ, հնարանք», *bh-en- ձեւից՝ հ. հնդկ. bhāṇati «խօսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանկնարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
h. v. germ.
bannan
«հրամայել, կարգադրել, օրէնքից դուրս յայտարարել»
h. angl.
bannan
«դատի կանչել, հրամայել»
h. isl.
banna
«արգելել»
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԴ «նուագարանի ստեղնաստեղի, ստեղնաթել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. band
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանդախառն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 406
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԴԱԳՈՅՇ «ցնդաբանութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. band «կապ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. goš «ականջ»
ենթադրուող մ. պ. band «կապ» եւ goš «ականջ» բառերի բաղադրական առնչութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանդագուշել, բանդագուշանք, բանդագուշան