Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 631 բառահոդված (էջ 19/64)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 223, սյունակ 1 Էջ 223
ԵՐԵՄՈՒԿ II ««չբեր գոմեշ» (թրք.)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒ I (հին տարբերակ՝ երն) «երգ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԷԿ (-ի, -եկի եւ -իկի) «երեկ, երեկվա օր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Նույնն է համարվում երեկ «երեկո» բառի հետ, բայց հնչյունական փոխհարաբերությունը չի բացատրված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեկեան, իրիկեան, երեկածին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 52
Տե՛ս նաեւ
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻ (-ւոյ, -եաց) (երի) «կենդանու կրծքամաս, երբուծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rēiti-
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 54) բխեցնում է հնդեւրոպական *perə- «առջեւ» ձեւից, բայց բերած օրինակները բուն մարմնամասերի անուանումներ չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
rietas
«ազդր»
լատվ.
rieta
«ոտք»
հ. սլ.
ritə
«հետույք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 863; Աճ. ՀԱԲ 54
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻԶ (ճիշտ` երէզ) «կտավաշերտ (որպես կապ), կտավ, երիզ, ժապավեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rei-g(')- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rei-g'h-) *-g(h)-ն աճական է
հնարավոր *rei-g'h- (*-g(h)-ն աճական է) զուգահեռ ձեւից. այս *reig(')-ն առկա է միայն կելտական եւ գերմանական խմբերում (որոնց միջոցով քմայնութիւնը հնարավոր չէ պարզել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երիզափինդ, երիզապնդել, երիզապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
ric
«կապ»
Էջ 225, սյունակ 1 Էջ 225
ԵՐԻՏՍ «զբաղմունք» (ԲՀ «զբաղումն»)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառեանը (ԲՀ 365) նոյնացնում է երմոս (եռմոս) բառի հետ, որ, սակայն, բերմես «փայլածու» բառի տարբերակն է:
Մատենագիտություն
Աճառեան (ԲՀ) 365
Էջ 226, սյունակ 1 Էջ 226
ԵՐԿԱԶՆԵԼ ««պաշտել» (ԲՀ` երկազնեալ «պաշտեալ»)»
Ստուգաբանություն ()
Պաշտել-ը որոշել բառի աղավաղումն է (հմմտ. ԲՀ 365), իսկ երկազն-ը բերված է ՆԲՀ-ում «երկսաւտեսակ, կրկին» բացատրությամբ:
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿԻՆ (-ի, -ից, ուշ՝ -աց) «երկինք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)ui-n-) *-u աճականով՝ «շողացող երկինք»
Կան հնչիւնական դժուարութիւններ: Հնարաւոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցութիւնը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ, երկնագէտ, երկնագոյն, երկնակեաց, երկնահայեաց, երկնահար, երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*dyau
«երկինք»
հ. հնդկ.
divām
«օր»
հայ.
տիւ
հ. սլավ.
dьnь
լիտվ.
diena
«օր»
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿՈՒ (հոլովման մեջ ուղղականի -ու-ն պահպանվում է որպես հիմքի ձայնավոր՝ -ուց, -ուս, -ուք (գրծ.) (երկո-, երկի-, երկ-, երկա-) «երկու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *duō- «երկու» (անմիջական նախաձեւ՝ *duō(u)-) *dui > երկի-, *duo > երկո- տարբերակներով
ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկուորեայ, երկուորեակ, երկուանք, ընդերկուիլ, յերկուանալ, յերկուական, յերկուումն, երկոտասան, երկոքին, երկոտասանեակ, երկիցս, երկեամ, երկդիմի, երկպաշտ, երկբան, երկմտութիւն, երկրորդ, երկպաշտ, երկակեաց, երկագոյ, երկաստիճան, երկարաբան, երկդիմութիւն, երկկայմ, երկլեզուեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dvā
հուն.
δύο
լատ.
duo
հ. խոլ.
dāu
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66-67; Pok. IEW 228-230
Էջ 229, սյունակ 1 Էջ 229
Ե IV «ունենալ (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» ձայնդարձային ձեւ
Արդյոք հնդեւրոպական *op- «աշխատել, գլուխ բերել, իրականացնել, աշխատանքի արդյունք, հարստություն» արմատի ձայնդարձային ձեւը չէ՞:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ápas
«գործ»
հ. հնդկ.
árnas
«եկամուտ, ունեցվածք»
խեթ.
happinahh
«հարստացնել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None