Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 217 բառահոդված (էջ 19/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 686, սյունակ 1 Էջ 686
ՍՈՃԻ (շոճի) «վայրի պիստակենի, սոճի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
-ճի վերջածանցը առկա է նաեւ փիճի եւ նոճի բառերում, բայց անբացատրելի են մնում սո-, փի- եւ նո- տարրերը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 241
Էջ 703, սյունակ 1 Էջ 703
ՎԱՅՐ (-ի, -աց) (ուշ` նաեւ -ից, -ու) «դուրս, վայր, տեղ, ցած, պահ, փոքր ժամանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վայրաբնակ, վայրագ, վայրի, վայրիկ, վայրենի, վայրաբար, վայրկեան, իջավայր, դաշտավայր, բացավայր, դիրավայր, հեղեղավայր, դժվարավայր, լեռնավայր, իջավայր, գլխիվայր, զառիվայր, ընդվայրընկեցիկ, ընդվայրախաւս, ընդվայրաբոյս, վայրաշարժ, վայրկենաբար, վայրկենական, վայրկենապես
Էջ 707, սյունակ 1 Էջ 707
ՎԱՐԺ II «որձխիղ (°), պինդ, կիրթ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Նախորդ վարժ բառն է՝ բացատրուած այլ բառերով
Էջ 709, սյունակ 1 Էջ 709
ՎԵՇՄԱԿ «կրծքազրահ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Գործածվում է որպես վարուպանակ բառի բացատրություն, եթե ճիշտ է:
Էջ 714, սյունակ 1 Էջ 714
ՎՄԳՈՀ «լայն եւ անկարգ բացված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 717, սյունակ 1 Էջ 717
ՏԱԼ II «տալ, հանձնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dō- «տալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *də-, *d-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *də- *dō-, *d- «տալ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տալի, տուեալ, տուիչ, տուչութիւն, ձեռնտու, հարկատու, լուսատու, տուրեւառ, տրիտուր, բացատրել, ձայնատուր, շնորհատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dā, dámi
հուն.
δίδωμι
«տալիս եմ»
լատ.
dare
հ. պրուս.
dāt
«տալ»
Մատենագիտություն
H. AG 496; Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 718, սյունակ 1 Էջ 718
ՏԱԿՈՒ «արմատ կամ արմատի մազնզուք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առանձնացելի է տակ «արմատ» բառը, բայց անբացատրելի է մնում -ու բաղադրիչը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնատակոիճ, տակոճիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 724, սյունակ 1 Էջ 724
ՏԱՐԱՓ (տարաբ), -ոյ «(անձրեւի) տարափ, ցող»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Տարաբ ձեւը, որ ԲՀ-ն մեկնում է «խուռն ինչ» կամ «խառն ինչ», բացատրւում է որպէս «որեւէ բանի բազմութիւն՝ առատութիւն» (ՀԱԲ 4, 384)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարափել, տարափանման, տարափումն, տեղատարափ, տարատարափ, հրատարափ, թանձրատարափ, լեռնատարափ, կայծակնատարափ, հողմատարափ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 384
Էջ 728, սյունակ 1 Էջ 728
ՏԷՅԻԶ «մարալինէ ասեն» (ԲՀ)․ այլ ձեռագրերում՝ «մաքալինէ, այսինքն՝ գիրք թագաւորութեանց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. deyis «բացատրություն»