Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 19/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՌԱՅ (գառայ) «սափրիչ, վարսավիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κουρεύς
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՍԽԱՐՍԽԵԼ (գուսախարսխել) «տերեւաթափել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՁԻՐ «գայլիկոն, շաղափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
գրիչ բառի աղավաղված (դրափոխված) ձեւ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 599-600
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՒԼԱՓ «ագահորեն ուտող, ագահակեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված է գո- (՞) եւ լափ (լափել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուլափել
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՐԱՄԱՐ «ծանրության փոքր մի չափ, գրամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γραμμάριον
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 602
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԱՒ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու) «գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. graw
փոխատու լեզու՝ ավ. girav
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել, գրաւումն, գրաւական, գրաւահարկ, գրաւաթափ, դիմագրաւել, միջագրաւ, գրաւիչ, գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131; Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՐԻՒ (-ի, -աց) «արմտիքի մի չափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *grīw
փոխատու լեզու՝ պ. girēb
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` *grīw: հմմտ. պ. girēb:
Մատենագիտություն
H. AG 131; Աճ. ՀԱԲ 606
Տե՛ս նաեւ
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՐՈՒԱՆ -ի, -աց (գրտաան) «արմտիքի մի չափ` մի քանի գրիվ», սխալմամբ` «ծածկույթ, մահիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. grīwān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից` grīwān (*griw-ի հոգնակին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրուանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԳԱՂ (-ի, -աց) (դագեղ) «դագաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-) o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր, դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεφρα
«մոխիր, աճյուն»
լատ.
fuvilla
«տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱԼԱԿԵԼ (դարլակել) «ջանքով ձեռք բերել, հայթայթել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ «կատարել» կամ «ջանալ». -իլ «աշխատել, ջանք թափել»։ Հավանական չէ բխեցնել հնդեւրոպական *dhy-lo-ից, որ ծագում է *dhē- «դնել» արմատից (հմմտ. ռուս. дело «գործ», делать «գործ անել», հ. իռլ. dalidum «նրանք արեցին, կատարեցին»)