Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 19/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան, ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻՂՁ (-ի, -ից) (ըղձ-, ղձ-) «իղձ, բաղձանք, աղոթք, կախարդ, հմայող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *elk- «փափագել, տենչալ, ըղձալ»
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «փափագ, իղձ, բաղձանք»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները կապված են հնչիւնական կամ իմաստային դժուարութիւնների հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըղձ(ան)ալ, ըղձապատում, ըղձութիւն, ըղձակերտ, նախիղձիկք, դձանալ, դձալի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
ալկատ
«փափագել, տենչալ, ըղձալ» ալկատ
հայ.
զեղձ
«փափագ, իղձ, բաղձանք»
Էջ 286, սյունակ 1 Էջ 286
ԻՇԱԲԱՐԿԻ
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 287, սյունակ 1 Էջ 287
ԻՐ (-ի, -աց) «իր, բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro- *kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ, իրազեկ, իրողութիւն, իրոցել, յիրարկել, իրածել, իրել, իրաւ, յիրաւի, իրատունք, իրաւացի, իրաւագէտ, իրաւախոհ, անիրաւ, իրական, իրականութիւն, իրապաշտ, իրաւազուրկ, իրաւաբան, իրաւագիտական, իրաւագիտութիւն
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՐԵՆԱՐՔԱՅ «հաշտարար դատավոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ειρηνάρχης
երկրորդ մասով արքայ բառի հետ բաղարկված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 251
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՂ (-ոյ) (ետղ, եդ, -ու, բցռ. յեղոյն) «յուղ, մեռոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ հուն. έλαιον «ձեթ», έλαια «ձիթենի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւղագործ, իւղաթուրմ, իւղել, իւղիկ, իւղեփեաց, եղաման, եղարկել, եղենի, իւղաներկ, իւղանկար, իւղանկարիչ
Մատենագիտություն
H. AG 393; Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՒՊՈԴԻԱԿՈՆ «կիսասարկավագ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. υποδιάκονος
Մատենագիտություն
H. AG 351; Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԿՎՈՒԹԻԼ «անպարկեշտ բան անել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leg- «թույլ, հոգնած լինել, վավաշոտ, ցանկասեր, լիրբ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ləg-, *(s)lēg-)
բնիկ հնդեւրոպական *(s)ləg-` *(s)lēg- «թույլ, հոգնած լինել», այլեւ՝ «վավաշոտ, ցանկասեր, լիրբ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λάγνος
«վավաշոտ, ցանկասեր»
մ. նիդերլ.
lak
«թույլ, արձակ, վավաշոտ, ցանկասեր, լիրբ»
հայ.
լկնիլ, լկտի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԱՐԴ (-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «լյարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t- «լյարդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-) հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել, լերդաբոյթ, լերդակողմն, լերդահմայ, լերդացաւ, լերդորակ, 메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yakrt
հուն.
ηπαρ, -ατος
լատ.
iecur
հուն.
λιπαρός
«ճարպոտ»
հ. վ. գ.
libera
«ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ.
lifr
«լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270; Pok. IEW 204; Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԻ (-ոյ) «լի, լեցուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *plē-) լի < plētos- կամ plēios-, լնում < *plēnumi-, լիր < *plēro-
եւ լնուլ «լցնել»։ Բնիկ հնդեւրոպական` *pel- *pelə-, *plē- «լցնել» արմատից` լի < plētos- կամ plēios-, լնում < *plēnumi-, լիր < *plēro-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիաբերան, ծայրալիր, լիաձիգ, բերանալիր, լիագիրկ, բռնալիր, լիակատար, լիամագիլ, լիելի (լիուլի), լիութիւն, լիանալ, լեռգալի, պտղալի, դառնալի, թիւնալի, լմնել, լիազօր, լիազօրագիր, լիազօրութիւն, լիազօրել, լիաթոք, լիայոյս, լիահոգի, լիասիրտ, արկածալի, լցուցանել, հացալից, ջրալից, բերալից, թարախալից, խոտալից, ծխալից, թշնամանալից, ժանգալից, բովանդակալից, լրութիւն, լրումն, լրանալ, լրիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
prnati
«լցվել»
ալբ.
plot
«լի»
լատ.
pleō
«լցնել»
հ. իռլ.
lĭnim
«լցնում եմ»
գոթ.
fulls
լիտվ.
pilnas
հ. սլավ.
plŭnŭ
«լի, լեցուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 279; Pok. IEW 799-800