Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 653 բառահոդված (էջ 19/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 215, սյունակ 1 Էջ 215
ԵՂՈՒՆԳՆ ան, -ունք (-ունկն, ուշ` ղունգն, ղնգունք, ըղունկն, ըղնկունք) «եղունգ, թերիչ, հատիչ, եղնգաքար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nogh- (անմիջական նախաձեւ՝ *longh-, *ongh- / nogh-) *ongh-li- ձեւի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղնգաբերան, եղնգաքար, եղեգնաքար, եղենգնաքար, եղնգնեայ, լայնեղունգն, սարդեղունգն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nakhá-
հուն.
όνυξ
լատ.
unguis
հ. վ. գ.
nagal
լիտվ.
nagas
ռուս.
ноготь
«եղունգ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 22-23; Ջահ. ՀԼՊ 141
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՋԻՒՐ (հին՝ եղջեր), -ջեր, -ջերց (-ջերաւ) «եղջիւր, կոտոշ, պոզ, սրվակ, մի անկիւնազարդ, այծեղջիւր (պտուղ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er- «վերնամաս, գլուխ, եղջիւր, գագաթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k’reuer- կամ *k’reuro-) արմատից ենթադրված
*k՛reuer- կամ *k՛reuro- նախաձեւի դեպքում ենթադրվում է *k՛r-ի նույնպիսի զարգացում, ինչպես *bhr-ի դեպքում (աղբիւր եւ եղբայր բառերում), որը քիչ հավանական է․ անհավանական է նաեւ խեթ․ *karauar «եղջիւր» եւ հայ․ եղջիւր բառերի համար *ghr-ով նախաձեւի վերականգնումը (փոխանակ *k՛r-ով նախաձեւի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղջերու, եղջերատր, եղջերիկ, եղջերուաքաղ, եղջերցել, միեղջերու, մահիկեղջիւր, ռնգեղջիւր, այծեղջիւր, միեղջիւր, եղջերենի, եղջերաւոր, եղջիւրաքոյս, եղջիւրահանդիպեալ
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՂՐԻ (բրբ.) «մրտավարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գույնանիշ արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eltriio- °)
*el- գույնանիշ արմատից (*eltriio- °):
Էջ 216, սյունակ 1 Էջ 216
ԵՄԻՓՈՐՈՆ (եմափորոն, եմափորտ, էմիփորոն, էմիփորոնն, եմփորտ, եմփորտ, եմեփոր, եմափոր, ումոփորոն, ունիփորոն, ունոփորոն, լայնափորոն, ամմաֆարոն) «եպիսկոպոսական խաչազարդ ուրար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ωμοφόριον
Մատենագիտություն
H. AG 517; Աճ. ՀԱԲ 26
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՆՃԵՌՆ (այլեւ՝ ենճեռ- «ապառազեն(?)») «նենգ, խարդախ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ենճեռնաշէն, զենճեռել
Էջ 217, սյունակ 1 Էջ 217
ԵՉ (բբ) «հագուստի երես»
Ստուգաբանություն ()
Հնարավո՞ր է արդյոք նույնությունը էջ բառի հետ, որ ունի նաեւ «գրքի երես» իմաստը:
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԳԱԶ -ի, -ից, նաեւ -անք (արագազ) «որսացանց, թակարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արխ. aragua «թակարդ, ծուղակ»
Հավանաբար փոխառություն, բայց կովկասյան ծագման (հմմտ. արխ. aragua «թակարդ, ծուղակ» - Ջահ. ՀԼՊ 603-612) եւ իրանական ծագման (իրան. *razg) < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» (Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42) վարկածները համոզիչ չեն:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 603-612; Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԶԳԱՅ -ի, -ից (Երազգա-որս) «?»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *rezg- «հյուսել, ոլորել»
փոխատու լեզու՝ իրան. razg/ragz
Փերիխանյանը (ՄԷՍԴՅԱ 32-49) միացնում է երագազ (արագազ) «որսացանց, թակարդ» բառի հետ եւ բխեցնում իրան. razg/ragz < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» արմատից:
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴՅԱ 32-49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 219, սյունակ 1 Էջ 219
ԵՐԱԽԱՅ (նոր` երեխայ) «անկնունք, չմկրտված մարդ, նորածին մանուկ, մանկամիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»
փոխատու լեզու՝ ասոր. *raxā
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. մ. պ. raxīk (rahīk) «տղա, ծառա»: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 35) ենթադրում է ասոր. *raxā ձեւ, որից փոխառված են հայ. ձեւը եւ մ. պ. raxīk-ը: Սրա հետ թերեւս նույնն է Բեհիստունի արձանագրության մեջ պարսկական Դարեհ թագավորի հիշատակած Արախա-ն` Հալդիտայի որդու անունը: Հազիվ թե կապ ունենա ակկադ. rehu(m) «ծնել» բայից ածանցված որեւէ ձեւի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախայական, երախայանալ, երախայապես, երախայամիտ, երեխայություն
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 35
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱԿԱԹ «մի զարդեղէն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ