Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 231, սյունակ 1
Զ
(խուլ բաղաձայնների մոտ` ս-)
(նախդիր եւ նախածանց)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hō
«հետեւը, հետո, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական` *g'hō «հետեւը, հետո, համար» ձեւից։ Բաղադրութիւններ (սաստկական իմաստով)`
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանցանել,
զեղծանել,
զարհուրիլ,
զադխադխուն,
զինչ,
զհետ,
զմէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. բրբ.
ažúo, ažu
«հետո, համար»
սլավ.
za
«հետո»
Մատենագիտություն
Pok. 451-452
Էջ 234, սյունակ 1
Էջ 237, սյունակ 1
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԾ
«զերծ, զատ, ազատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serg-
«արձակել»
զ- ածանցով
Կազմված է զ- ածանցով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *երծ արմատից, որ ծագում է serg- «արձակել» ձեւից: Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 900-901) հնդիրանական բառերը բերված են *selg- արմատի տակ, եւ հայերենը չի տրված (հայերենում *l > ր հնչյունափոխություն չկա). դրա փոխարեն բերված են հ. հոլ. selg «որս», մ. վ. գ. selken «կաթիլ-կաթիլ թափվել», հ. անգլ. solcen «ծույլ» զուգահեռները, որոնք Աճառյանը արդարացիորեն կասկածելի համարում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զերծանել,
զերծուլ,
զերծուցիչ,
մորթազերծ,
արագազերծ,
դիազերծ,
դյուրազերծ,
անզերծանելի,
մեհենազերծ,
սեղանազերծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarjati
«արձակում է, հոսում է, թափում է»
ավ.
harǝz
«արձակել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 446;
Աճ. ՀԱԲ 92;
Pok. IEW 900-901
Էջ 238, սյունակ 1
ԶԶՈՒԵԼ
«արհամարհել, նախատել, չարչարել, նողկալ, զարշել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. zizġi
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 93) վրացերէնն է համարում հայերէնից փոխառեալ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զզուանք,
զզուիչ,
զզուելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 93
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՍՏԳԵԼՈՒԼ
«արհամարհել (՞), մեղադրել (՞), ծածկել, փակել (՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է զ- նախածանցով՝ չվկայված (ը)ստգելուլ բայից, որ իր հերթին կարող է կազմված լինել գելուլ բայից:
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐՈՅՑ
«խոսք, զրույց, խոսակցություն, տարաձայնություն, խոսակցության առարկա, լուր, զրույց, ավանդություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս բաղկացած է *զր- այլուր անծանոթ արմատից՝ -ոյց մասնիկով. զր-ի համար զուգահեռների որոնման փորձերը հավաստի չեն:
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲԻՇ
(ըմբիշ, ըմպիշտ), -ի, -աց
«ըմբիշ, գօտեմարտիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբշտական,
ըմբշամարտել
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴ
(նախադիր) (սեռ.), (եզ. տր., հգն. հյց.), (բցռ.), (գրծ.), (նախածանց)
(ընդ-, ըն-, ըմ-)
««փոխարեն» (սեռ.), «հետ, միասին» (եզ. տր., հգն. հյց.), «մոտից» (բցռ.), «տակ» (գրծ.), ընդ- (ընդ-, ըն-, ըմ-) (նախածանց)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anti-
«փոխարեն, միասին»
հ.-ե. արմատ՝ *ndhos-
«տակ»
իմաստների համար եւ, թերեւս, *ndhos- («տակ» իմաստի համար)։
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՆԿՈՅԶ
(-ոյ)
(ընգոյզ, անկոյզ)
«ընկոյզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-)
ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ,
ընկուզի,
ընկուզաստան,
ընկուզուտ,
ընկուզենի,
հնդկընկույզ,
մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gūzak
«ոտքի կոճ»
?
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։