Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 189 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻԱՏՈՍ ««պաշտելի, երկրպագելի» (ԲՀ)»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. caritas «հարգանք, սեր» ((°))
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻԿԱՐՍ «՞»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
ուղղելի է քարուկիրս (ըստ ՆՀԲ-ի):
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾ «կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել, կարծեցյալ, կարծական, կարծեխյուս, կարծիք, կարծոտ, յանկարծ, յանկարծակի, յանկարծուստ, յեղակարծ, յայլակարծուց, կաղակարծ, կեղակարծ, ընդունայնակարծ, դժուարակարծելի, իմաստակարծ, տարակարծ
Նոր՝
կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γοργος «սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ. garg(g) «դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր. graen «տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ. grazóti «սպառնալ»
լատվ. grižuot «կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ. groziti «սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾՐ (-ունք, ուշ՝ -երք) «կարծր, պինդ, խիստ, ճգնակյաց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծրանալ, կարծրութիւն, կարծրադատ, երկաթակարծր, նիւթակարծր, վիմակարծր
Նոր՝
կարծրապաղանթ, կարծրաբեկ, կարծրամարմին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 552; Pok. IEW 353
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱԾ «դդում. (բրբ.) գլուխ, գանգ» (բրբ.)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» կրկնավոր կազմություն
թերեւս կրկնավոր կազմություն («կլոր բան» իմաստից)՝ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկածահամ, կարկածբորանի, կարկածխորոված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γαργαϑος «կողով»
հ. խլ. kraki «կեռիկով ձող»
հ. վ. գ. kruag «կուժ, գավաթ»
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՄ (-ի, -ից) «խիստ ոլորված, կծկված, կորացած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» կրկնավոր կազմություն
թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկամել, կարկամություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γαργαϑος «հյուսված կողով»
անգլ. crook «ծռություն, կորություն, կեռ»
հայ. կարկած ««կլոր, կլոր բան» ընդհանուր իմաստից»
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՁ/Չ (կադկաջ) «ճռվողյուն, աստղացոլք, աքլորի կանչ, քրքիջ, կրճտոց»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
հ.-ե. արմատ՝ *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են հնդեւրոպական շրջանը՝ *geu- արմատից բխող կազմությունները: (համարում է բնաձայն): Pok. IEW 1, 384 (որպես հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկաջումն, կարկաջահոս, կարկաջասահ, կարկաջել, կարկաչուն, կարկաչան, ատամնակարկաջ, սիրակարկաջ, լուսակարկաջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. garjati
անգլ. cracian
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Pok. IEW 384
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՌԻԼ (կարկառի) «վանդակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-g-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gr-g- ` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γαργαϑος «կողով»
հ. վ. գ. kruog «կուժ, գավաթ»
հայ. կարկած
հայ. կարկամ
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՐԵԼ «վազել»
Ծագումն անհայտ է
Իմաստը վերականգնված է ըստ «Բառք քերթողականք»-ի (Ամալյան): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 554) բերում է ըստ ԲՀ-ի աղավաղված մեկնության՝ «կարկարեաց զագեաց»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՓԵԼ «պապանձվել, բերանփակ մննալ»
Անստույգ (հավանաբար)
Հավանաբար կազմված է կարկել բայից՝ -ափ ածանցով: հմմտ. թարթել-թարթափ, սարսել-սարսափ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 554) ընկալում է որպես կրկնավոր կազմություն՝ խարխափել, շարշափել (շաւշափել), զարգափել բայերի նման:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թարթել-թարթափ
հայ. սարսել-սարսափ
հայ. խարխափել
հայ. շարշափել
հայ. զարգափել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Տե՛ս նաեւ