Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 189 / 400
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌ
(բրբ. նաեւ կոռ)
«ծուռ, կեռ, կեռիկ, ճանկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-s-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 574) համարում է կոր-ի տարբերակը՝ առանց մանրամասների մեջ մտնելու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռածագ,
կռապայլ,
կեռկեռ,
կռանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra «կուլ գալ, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌԱՍ
«կեռաս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κέρασος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեռասենի
Մատենագիտություն
H. AG 356;
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՐ
(-ոյ)
«ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերիչ,
կերակրիկ,
կերող,
կերակրիչ,
կերեւուրաց,
կերութիւն,
կերդի,
կերեցուրի,
շատակեր,
մսակերութիւն,
արմատակեր,
կաթնկեր,
խոտակեր,
գիշակեր,
մարդակեր,
ընդակեր,
ընթրեկեր-ք,
ժանգակեր,
անկերակուր,
գաղտակեր,
գայլակեր,
դալարակեր,
երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti «կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά «կեր, ճարակ»
լատ.
vorō «կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать «խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՁՆ
«փոխենի արեւելեան»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն՝ կերձգենի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերձգենի
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐԿԵՐԻԼ
«խսպոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«խսպոտ կանչել»
Բաղադրութիւն (նոր)՝ կերկերում, կերկերուն: Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ բնիկ հնդեւրոպական *ger- «խսպոտ կանչել» արմատից, որտեղից՝ «կռունկ» նշանակող բառեր։ Աղայանը համեմատում է հուն. γαργαρίζω «ողողել (կոկորդը)» բայի հետ՝ *gʷer- «կլանել» արմատից, որ քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերկերում,
կերկերուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jaratē «աղմկում է, հնչում է»
հ. հնդկ.
jarā «ճիչ, աղմուկ»
հ. վ. գ.
carrōn «ճռնչալ»
մ. ն. գ.
kerren, karren «ձայն հանել, ճռնչալ, ճռռալ»
նորվ.
karra «կչկչալ, կռկռալ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 83;
Pok. IEW 476
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊ
(-ի, -ից)
«կերպ, եղանակ, դէմք, տեսակ, տեսիլ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kerp
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպակերպ,
կերպարան(-ք),
կերպարանակից,
կերպարանաւոր,
կերպարանափոխ,
կերպարանել,
լուսակերպ,
իգակերպ,
գիշերակերպ,
գազանակերպ,
կայսերակերպ,
սքանչելակերպ,
կենդանակերպ,
բիւրակերպ,
բազմակերպ,
անկերպարան
Նոր՝
կերպարանափոխել, կերպարանափոխութիւն, փոխակերպութիւն, փոխակերպումն
կերպարանափոխել, կերպարանափոխութիւն, փոխակերպութիւն, փոխակերպումն
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 578;
Pok. IEW 620
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊԱՍ
(-ոյ, -ու, ուջ՝ նաեւ -ի, -ից)
«նուրբ գործուածք, կերպաս, մետաքս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. karpās (karbās)
Աղբյուր՝ թելուգ. karpās
«բամբակ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպասաբեր,
կերպասագործ,
կերպասի,
կերպասեայ
Նոր՝
կերպասավաճառ
կերպասավաճառ
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՏ(-Ք)
(-ք)
«կերտուածք, գործ, շէնք»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերտել,
կերտութիւն,
կերտանալ,
ձեռ(ն)ակերտիկ,
աս-
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԵՓԱԶ
«մաքուր ոսկի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κέφαζ < καιφαζ < καίφαζ (հուն. καί «եւ» + եբր. fāz «մաքուր ոսկի»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեփազեայ,
կեփազեան,
կեփազէ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 580
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԶԱԿ
(-ի, -աց)
«կզակ, ներքին ծնոտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-g(h)-)
*-ակ ածանցով
հ.-ե. զուգահեռները *g-ով են, թեեւ իրանական, բալթիական, սլաւոնական խմբերում *g(h)-ի եւ *g(')-ի արտացոլումները չեն տարբերւում, հայերենում էլ *-ugh- եւ *ugh- տալիս են -ուզ: Սակայն հնարաւոր է ամբողջական փոխառութիւն իրանական աղբիւրից (հնդեւրոպական *kug- *keu- «ծռել» արմատից), թեեւ այդպիսին չի հաւաստւած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կզակահաց
Նոր՝
կզակակալ, կզակային
կզակակալ, կզակային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. վ. գ.
kugel «գնդակ»
գ.
kogal «կլոր լեռնագագաթ»
նորվ.
kjūka «գունդ»
խոլ.
kjūka «մատնակոճ»
լիտվ.
guga «(փոքր) սապատ»
ռուս.
гугля «ելունդ»
պ.
güzak «ոտքի կոճ»
լիտվ.
gùžus
լեհ.
guz «ելունդ»
Մատենագիտություն
ն. վ. գ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։