Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 188 / 290
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
I
(-աւր, -արբ, -արբք)
«մայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *māter-
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրաբար,
մայրակեր,
մայրակնութիւն,
մայրաքաղաք,
մայրաքոյր,
մայրեղբայր,
մայրեղբայբորդի,
անմայր,
գորովամայր,
եղբարամայր,
մանկամայր,
մատաղամայր,
կնքամայր,
ոսկեմայր,
կուսամայր,
համամայր,
միամայր,
միամաւրաց,
մայրատ,
մերատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mātar
ավ.
mātar
հուն.
μήτηρ (դոր. μάτηρ)
լատ.
māter
հ. իռլ.
máthir
հ. վ. գ.
muoter
Մատենագիտություն
H. AG 472;
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
II
«անտառային մի ծառ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *māter
«մայր, մայր (պտղաբեր) ծառ, ծառանյութ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրի,
մայրակոկի,
մայրակոփեայ,
մայրարուսակ,
մայրագերան,
մայրատոր,
մայրետրութիւն,
մայրիփայտեայ,
թաւամայրի,
թանձրամայրի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
māteria «պտղաբեր ծառի շառավիղ, փայտանյութ, նյութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 247
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՅՐ
III
«մթություն, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«առկայծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-)
թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր,
արեւմարք,
մարիլ,
անմար,
մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
мара «մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ.
mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ.
merknotí «մթնել»
ռուս.
меркнуть «աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՆ
I
«պտույտ, ոլորք, կոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn-
«պտտել(?)»
որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել,
մանելիք,
մանոց,
մանուած,
մանուածապատ,
մանուածոյ,
ոսկեման,
չուանաման,
բազմաման,
բարակաման,
խառնամանել,
կտաւամանութիւն,
մագմանոց,
շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել «շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 507, սյունակ 1
ՄԱՆԴԻԿ
(մանդ, մանդի, մանտի)
«երկականի պայուսակ, խուրջին»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական? mandiki
(թերեւս)
Սակայն ավելի հավանական է հայ. եւ վրաց. բառերը փոխառյալ համարել մի երրորդ (իրանական՞) աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
—
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆԿԻ
(ԲՀ՝ մանկիտիս «խաղաղություն»)
«տի կամ խաղաղություն»
Անստույգ
Ըստ ԲՀ-ի հրատարակչի, մանկիտիս-ը հավանաբար կազմված է մանուկ եւ տի բառերից, բայց կարող է լինել նաեւ մանկտի-ի աղավաղված ձեւը, բայց անհասկանալի է «խաղաղութիւն» բացատրությունը:
Էջ 508, սյունակ 1
ՄԱՆՂԱՅ
«նախամարտիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մոնղ. manlay
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 107
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՈՒԿ
(-ան, -ունք)
«նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-)
*-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ,
մանլուկ,
մանլտի,
մանկանալ,
մանկամարդ,
մանկամայր,
մանկաբարձ,
մանկաբարոյ,
մանկապէս,
մանկակորուստ,
գեղեցկամանուկ
Նոր՝
մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ «փոքր, քիչ» (ըստ Հեսիքիոսի)
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՉ
«տղա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ,
մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
manāk «մի քիչ»
մ. վ. գ.
manc «պակասութիւն, կարիք»
լիտվ.
meñkas «թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B
mänk- «ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ.
maninku- «կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138;
Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՐ
(-ու, -ունք, -ունց)
(մանտր, մանդր)
«մանր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-r)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանրել,
մանրիկ,
մանրամանր,
մանրապատում,
մանրատունկ,
մանրախիճ,
մանրախոտ,
մանրավաճառ
Նոր՝
մանրանկար, մանրամասն, մանրատառ, մանրէ, մանրադիտակ
մանրանկար, մանրամասն, մանրատառ, մանրէ, մանրադիտակ
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։