Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 188 / 454
Էջ 330, սյունակ 1
ԽԻԾ
«մեղադրանք, ստգտանք»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-d-
«կտրել, անջատել»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, պատռել»
փոխաբերութեամբ եւ *k>*kh անցմամբ
Քիչ հաւանական է նաեւ կապը խիղձ կամ խեղճ արմատների հետ (Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խծբիծ,
խծբծել
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114
Էջ 330, սյունակ 1
ԽԻՂԲ
«շատ, ստուար, որոշ քանակի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-(e)p-
«կտրել»
որտեղից՝ գոթ. halbs, հայ. խեղփ «կես»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
halbs
հայ.
խեղփ «կես»
Էջ 330, սյունակ 1
ԽԻՂՃ
(-ի, -ից)
(խեղճ, խիղծ)
«խիղճ, խղճմտանք, կարեկցանք. չար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kheldio-
«պարտաւոր լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-)
Քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. κολονω «վնասել, փչացնել, ստորացնել», լատ. calamitas «դժբախտութիւն», clādēs աղէտ»։ - Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114 (ընդհանրապէս հնարաւոր է հնդեւրոպական երկու արմատների կապը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խղճել,
խղճալ,
խղճական,
խղճամիտ,
խղճմտանք,
խղճալի,
անխիղճ
Նոր՝
խեղճմութիւն, խղճահարութիւն, անխղճօրէն, անխղճմտանք
խեղճմութիւն, խղճահարութիւն, անխղճօրէն, անխղճմտանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kaltė «հանցանք, մեղք, պարտականութիւն»
լիտվ.
kaltas «մեղաւոր, հանցաւոր, պարտական»
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114
Էջ 330, սյունակ 1
ԽԻՃ
ուշ՝ -ի, -ից
«խիճ, կոպիճ, քարի կտորտանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khidio-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)h(h)ēd-
«ճեղքել, պատռել»
Կապ ունի՞ կիճ «մարմար» բառի հետ՝ կ/խ լծորդությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խճաքար,
խճամած,
խճել,
խճեայ,
մանրախիճ
Նոր՝
խճուղի
խճուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցոփլ
հուն.
σχιδαξ «տաշեղ»
լիտվ.
skiedà «տաշեղ, եղան»
լիտվ.
skiedarèi «տաշեղ, եղան»
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՏՈՒԼԱԿԱՆ
«մի տեսակ կավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բաղկացած է խիմուլա կղզանունից եւ հայ. կան բառից որպէս թարգմանութիւն հուն. Կիմոլիա գի բառակապակցության:
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՆ
«կարագ, յուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ (s)kei-(d)-o-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khi(d)-no-)
թերեւս նաեւ հայ. խեժ: Այս արմատից են *ski-no- հիմքով գերմաներեն մի շարք բառեր:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնոցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
skiesti (skiedziu) «նոսրացնել, ջրիկացնել»
ռուս.
цедить «քամել»
ռուս.
чистить «մաքրել»
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՆԴ
(-ի)
«ուրախություն, խնդում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k(h)endh-
«խնդալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնդալ,
խնդացուցանել,
խնդալից,
խնդանք,
խնդակոր,
խնդամոլ,
խնդամոլի,
մոլախինդ,
մոլեխինդ
Նոր՝
չարախինդ, չարախնդություն
չարախինդ, չարախնդություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xandētan «խնդալ»
մ. պ.
xandak «ժպիտ» (հայ-իրանական զուգաբանություն)
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 48;
Աճ. ՀԱԲ 367
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՆՃ
«հրճվանք, ցնծություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *khendh-
«խնդալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khendhio-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *khendhio- > խնճ- > խինճ` *khendh- «խնդալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնճաւոր,
խնճոտոր,
խնճիղ,
խնճղալ,
խնճղալից,
խնճղանք,
խնճաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xandētan «խնդալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՆՁ
I
«գոգ, խորշ, անկյուն, ծոց. ծալք», խինձ «արգանդախորշ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-d/t-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khintio-, *khindio-)
տարբերակային ձեւերից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
chitti- «ճեղքում»
հնդկ.
chidrá «ճեղք, անցք»
լատ.
scindō «ճեղքել»
լատ.
scissiō «ճեղքում»
կիմր.
cwis «ակոս» (<*kēidtā)
հ. իսլ.
hīt «կաշեպարկ»
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՆՁ
II
«կաթնաբերիկ, անարմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Բաղադրութիւն՝ խնձձեղէն (խնձձեղինոյ տակ)։ Թերեւս կապված է խինձ/ձ «գոգ, ծալք, խորշ, անկյուն, ծոց» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնձձեղէն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։