Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 188 / 411
Էջ 389, սյունակ 1
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՏՆԵԼ
(բբ)
«հոգնել»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 389, սյունակ 1
ԿԱՐ
I
(-ոյ, -ի, -ից)
«թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«միավորել, հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goro-)
o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարան,
կարկատել,
կարկատան,
կարկատումն,
խորանակար,
կաշկակար,
մանրակարկատ,
խրամակարկատ,
հատակարկատ,
կարոտել
Նոր՝
հնակարկատ
հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω «հավաքել»
լատ.
grex, -gis «հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas «խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste «վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno) «թել»
հ. հնդկ.
gárta «մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr «պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm «հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος «հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
II
«կարողություն, ուժ, սաստկություն, շատություն, հնարավորություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրթ. karī
«ակտիվություն»
Աղբյուր՝ մ. պ. kar
«ուժ ունենալ, ի վիճակի լինել, կարողանալ»
Ջահ. ՀԼՊ 528։ Մեյեն եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 542) համեմատում են սողդ. kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ» բառի հետ։ Բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «ծանր» արմատից (հուն. βριαρος «ուժեղ», հ. իռլ. brīg «ուժ, հզորություն, արժեք») ծագելու դեմ է խոսում ապիկար տիպի կազմությունը, որ ակնհայտ իրանական բնույթ ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել,
կարաւոր,
կարատրիլ,
կարութիւն,
կարի,
կարեպետ,
կարեվէր,
կարեւոր,
տկար,
տկարանալ,
անկար,
անկարելի,
ապիկար
Նոր՝
տկարակազմ
տկարակազմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kaδi (kaδe) «շատ, կարի, հույժ»
հուն.
βριαρος «ուժեղ»
հ. իռլ.
brīg «ուժ, հզորություն, արժեք»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 528;
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐԱՊ
(-ի)
(կարափ)
«կարապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«խոխոտ ձայն արձակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gorǝb-)
ծագում է «խոխոտ ձայն արձակել» արմատից
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԱՊԵՏ
(-ի, -աց (°))
«առաջնորդող, առաջնընթացիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարապետել,
կարապետութիւն,
կարապետական,
կարապետային
Նոր՝
նախակարապետ
նախակարապետ
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԳ
(-ի, -աց)
«կարգ, հրեշտակախումբ»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Ըստ Հ. Բեյլիի (DKS 441)՝ վրաց. kargi «լաւ» բառի հետ (*karg) (վերականգնում է խոտ.-սակ. hamgalj «հաւաքել» ձեւի հիման վրայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարգել,
կարգալից,
կարգաւոր,
կարգաւորութիւն,
կարգիչ,
դասակարգ,
ծննդակարգ,
ժամակարգութիւն,
յառաջակարգ,
յարակարգել,
շնորհակարգութիւն,
բարեկարգ,
գլխակարգութիւն,
զրուցակարգութիւն,
անկարգ
Նոր՝
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
կարգադրել, կարգադրիչ, կարգազուրկ, կարգախօս, կարգապահ, կարգապահական, կարգապահութիւն, անկարգապահ, գիտակարգ, օրակարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kargi «լաւ»
խոտ.-սակ.
hamgalj «հաւաքել»
Մատենագիտություն
DKS 441
Էջ 391, սյունակ 1
ԿԱՐԴԱԼ
«ձայն արձակել, կանչել, հրաւիրել, անուանել, բարձրաձայն կարդալ, հրապարակել, կարդալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ձայն բարձրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷrdh-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷrdh- < *gʷer- «ձայն բարձրացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարդացողութիւն,
կարդացութիւն,
գրակարդաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gerdas «գոչիւն, աղմուկ, լուր»
լիտվ.
gerdaut «ասել, խօսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 549;
Pok. IEW 478
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԹ
(-ի, -ից)
«կարթ, թռչունի ոտքի բիտ, ոտքի ջիղ, ոտք, սրունք, մեծ գամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger(b)-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grpti-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարթակոտոր,
կարթաբար,
կարթահարել,
կարթաձուկն,
կարթապան,
կարթել,
կարթնկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
garbana «գանգուր, խոպոպ»
ռուս.
горб «սապատ»
ն. վ. գ.
krampé «կանթ, կեռ, ճանկ» (ռնգայինով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 387
Էջ 392, սյունակ 1
ԿԱՐԺ
(բրբ. կաժ, կաճ)
«թելի փաթույթ, կարժ, կաժ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gr-gh-, *gr-k-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gr-gh- կամ, թերեւս՝ *gr-k- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարժառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυργαθος «(հյուսված) կողով» ((*ger-g->))
բուլղ.
girčase «կծկվել» ((*ger-k->))
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։