Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 188 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼՉԻ «պատգամավոր, դեսպան»
Փոխառություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք. elči
թթր. ilči
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 11
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԿԵՂԵՑԻ (-ւոյ, -եաւ) «ժողովուրդ, բազմություն, հավաքույթ, հավատացյալների հավաքույթ, տաճար, եկեղեցի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησία
(հին) ... ησι > - եցի անցումով, որ ժողովրդական ստուգաբանության արդյունք է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եկեղեցական, եկեղեցանալ, եկեղեցաշեն, եկեղեց(ե)պան, նախեկեղեցի
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 12-13
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿԹԱՓՍՏԵԼ (եկթափիստե, եկթամբիստե) «հիանալ» կամ «տխրել» կամ «մտահույզ» (լինել) կամ «զարհուրել» (ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. εκθαμβεσθαι (թերեւս) «զարմանալ, ապշել»
բայց մի ձեւից: Ամալյանը (ԲՀ 363) բխեցնում է εκπλεκτικός «հիացական», εκπληξις «հիացում» (ավելի ճիշտ՝ «ապշած» եւ «ապշություն») բառերից, որոնք ձեւով հեռու են կանգնած:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿԻՏ (ԲՀ՝ հնագույն ձեռագրում՝ ե-տել) «ծածուկ» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս առնված աստվածաշնչային հատուկ անուններից մեկի մեկնությունից:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՂԱԼԷ (եղկալէ) «մի բո՞ւյս»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՂԵՍԻԱՍՏԷՍ (եկ(կ)լեսիաստես, եկ(կ)լեսիաստէս) «քարոզիչ, ժողովող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησιαστής
Մատենագիտություն
H. AG 347; Աճ. ՀԱԲ 13
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՂԵՍԻԱՍՏԻԿՈՍ (եկ(կ)լեսիաստիկոս, եկլեսիաստիկոս, եկղեսիաստիկոս) «եկեղեցական մի տիտղոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εκκλησιαστικός
Մատենագիտություն
H. AG 348; Աճ. ՀԱԲ 14
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵԿՈԾԱՆ (եկուծան, եկոյծան) ««զանկ/զուածաբար» (= գ-անկուած «գործվածք, հյուսվածք», + -արար «անող», այսինքն՝ «ջուլհակ»)» (ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
ավանդված է հյց. զեկոծան (զեկուծան, զեկոյծան) ձեւով: Թերեւս ինչ-որ *անկուածան բառի կամ անկուծարար-ի աղավաղումը:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂ (եղանիլ, կտր. եղե) ««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ, եղումն, եղական, եղելութիւն, եղուտ, եղանակ, եղոցել, եղան, անեղ, մակեղուս, յեղուլ, յեղութիւն, յեղումն, յեղափոխ, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակագույն, յեղանակ, յեղանակել, յեղինակաւոր, յեղակարծ, եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, երագայեղ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, եղեղել, յեղեղեանիս, յեղեղուկ, յեղյեղուկք, յեղյեղումն, անյեղելի, յաղթադարձիլ, յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ελαύνω «քշել, շարժել»
հ. իռլ. luid «գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306; Աճ. ՀԱԲ 14; Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂԱՄ (եղամ) «տաճարի նախասրահ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αιλαμ < եբր. ailam
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 14