Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 187 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳՄՈԳ (ուշ՝ -ի, -աց) «բանսարկու, քսու, բամբասող, շողոքորթ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ ինչ-որ շոգ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *skeu- «գցել, հալածել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգմոգել, շոգմոգութիւն
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ I (ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ) «շող, շողուն, լուսաւոր, փայլուն, տաք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'olo-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'olo- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ նշող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողալ, շողանալ, շողատոր, շողային, շողափայլ, շողկատարուցանել, շողշողիլ, շողշողենի
Նոր՝
շողշողուն, ամպաշող, լուսաշող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 594; Աճ. ՀԱԲ 529
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ II (բ.՝ շոլ «շաղ, ցող») «թացութիւն, խոնաւութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k'uel- «տղմոտ, ցեխոտ(՞)» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uol-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uol- *k'uel- «տղմոտ, ցեխոտ(՞)» արմատից, որից նաեւ շաղ, շաղախ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողիք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂԱՆ «մի տեսակ եղէգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sk'hol-/*k'el- «բարակ ցողուն»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sārā- «եղէգ, նետ»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՄ (-ի, -աց) «շողոքորթ, քծնող, շողոքորթութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khalo-) *khalo- > շողո-
կապ ունի շողոքորթել եւ շողնագոյն բառերի հետ եւ գալիս է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՔՈՐԹ (շողոաթորթ, շողոքորդ) «կեղծաւոր, քծնող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skholo-) *s-ով եւ կարճ ձայնաւորով ձեւից (*skholo->շողո-)
Առաջին մասը շողոմ-ի հետ միասին կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից: Բայց ի՞նչ է -քորթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողոքորթել, շողոքորթանք, շողոքորթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՃ II «դատարկ, ունայն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(k(h)ed- «ճեղքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k*edio-) k*edio- > շոճ
կապ ունենայ հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից շերտ բառը (*skhed-ri)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոճմտութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՅՏ (շուտ) «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skheud- *skeud- «գցել, նետել, հալածել, (անանցող.), նետվել, շտապել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուտաբան, շուտախօս, շուտութիւն
Նոր՝
շուտասելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. zūd «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՇՈԿԵԼ «ջանալ գեղեցիկ երեւալու, նազկոտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeg- «ցատկել, աշխոյժ, շարժում» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhog-) *skhog-> շոկ
Կրկնաւոր կազմութիւն, որի հիմնական շոկ բաղադրիչը կապ ունի հնդեւրոպական արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոշոկան, շոշական
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՇՈՐԹ (բ. շոշորդ) ««հետք, շորշոփ» (բ.՝ «խենթ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhor-t(h)-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. cortex «կեղեւ»
լատ. scertum «կաշի»
խեթ. karta- «կտրել, անջատել»
ռուս. чертить «գծել, գծագրել»