Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված · Էջ 187 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՉ «կոչ, կանչ, հրաւէր, անուանում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘet- «խօսել, ասել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘotio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 635) համարում է բնաձայն կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոչել, կոչելի, կոչիւն, կոչանք, կոչումն, կոչնատէր, կոչնական, կոչնակ, անկոչ, գետնակոչ, մեծակոչ, ինքնակոչ, դժուարակոչ, դիւրակոչելի, որովայնակոչ, դիւակոչ, խառնակոչութիւն, կոչնագիր, կոչում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gadati (*gātati) «ասում է»
գոթ. gipan «ասել, խօսել, կոչել, անուանել»
հ. փռիգ. quetha «ասել, խօսել, նշանակել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 481; Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՊԱՂ «կապ, շղթա (զէնքը գօտուց կախելու) (?) (կամ «կիսաբուր (?)») կամ «կոճակ (?)»»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ լատ. copula (թերեւս) «բոկ, կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 636
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՌ I «հատուկ կամ, թերեւս, հասարակ անուն` անստոյգ իմաստով»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Էջ 420, սյունակ 1 Էջ 420
ԿՈՌ II «վեգ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g(o)ᵘors- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(o)ᵘosr-)
արմատից. հմմտ. հայ. կոր, կորիզ, լիտվ. gurnas «ոտքի կոճ», մ. ն. գ. küse «կոր»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կոր
հայ. կորիզ
լիտվ. gurnas «ոտքի կոճ»
մ. ն. գ. küse «կոր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՍՏՂ (կոստղի (°)) «սոսնձապատ ոստ (թռչուն բռնելու համար)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷes- «ճյուղեր, սաղարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷozodo- (+ *-l-))
Տե՛ս նաեւ ոստ, որ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 639) նույնացնում է կոստղ-ի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. (տոսկ.) gjethe (հգն.) «ճյուղեր. սաղարթ, տերեւներ»
նորվ. kost «ցախավել»
դան. kost «ցախավել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 639
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՏԻԿ II «մի դեղաբույս (ատամնացավի դեմ)»
Փոխառություն (թերեւս)
Կազմված է կոտիկ «անասնաձագ» բառից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՏՈՇ «եղջյուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. kudāš (gadaš ՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ թրք. qodoš (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «եղջյուրակիր, կոտոշավոր (խաբված ամուսին), կավատ»
Աղբյուր՝ վրաց. kotoši (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «արյուն առնելու եղջյուր»
արեւելյան մի աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոտոշաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 641
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՏՈՐ I (-ոյ) (բրբ. կտոր, կոտր) «կտոր»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-t- *-rt-ի շրջմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-t- «կտրել»
հազիվ թե հնդեւրոպական *(s)ker-t- արմատից ծագող որեւէ աղբյուրից` *-rt-ի շրջմամբ (կամ, թերեւս, *(s)keu-t- «կտրել» արմատից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոտորել, կոտորատել, կոտորոտել, կոտորած, կոտորիչ, կոտորուած, կոտորումն, կարթակոտոր, սանձակոտոր, կապակոտոր, լաստակոտոր, հատակոտոր, ծայրակոտոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ I «ծուռ, ծռված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-)
եթե նկատի առնենք կեռ ձեւի առկայությունը, ապա ավելի քիչ հավանական է բխեցումը *gou-ero-ից կամ *gou-tro- ից` *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» արմատից, ինչպես կարծում է Յ. Պոկոռնին (IEW, 1, 397)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորանք, կորացուցանեմ, կորակտուց, կորակնոր, կորնթարդ, կորագլուխ, ակնկոր, ակնկորեմ, կամակոր, գլխակորիմ, կորաթամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կեռ
բրբ. կոռ
բրբ. կորձ
Մատենագիտություն
IEW 397
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ III «կորուստ, փչացում»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ»
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ» արմատի հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորնչիլ, կորուսանել, կորնչումն, կորուստ, կորուսիչ, կորստախառն, կորստական, անկորուստ, երախտակորոյս, խորհրդակորոյս, համակորոյս, հետակորոյս, մտակորոյս, շնորհակորոյս, դաշնակորոյս, կանխակորուստ