Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված
· Էջ 187 / 574
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՐԱԿ
«ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ» եւ թրթրական «սրընթաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
+-ակ ածանց; հմմտ. *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ»
(+-ակ ածանց) (*ter- «բարձրաձայն խոսել», *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ») արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թորթոր «հորդոր»
հայ.
ըն-թեռնում
հուն.
τόρος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
սլավ.
tortoriti «շաղակրատել» (ռուս. тороторить)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1089;
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 185
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐ(Ի)ԱՆԷ
«մի թռչուն՝ փյունի՞կ»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԻՔ
(-ի, -աց)
«թրիք, կղկղանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trēk- < *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ թարախ, թոր, թուրմ, թուրջ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրքաժողով,
թրքանալ,
թրքած,
թրքել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բուլղ.
toro «գոմաղբ»
լատ.
stercus «գոմաղբ. կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 215
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐՈՂԱԿ
«թշվառ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տրորել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ter- «տրորել» արմատի հետ, որտեղից հ. իռլ. trōg, truak «թշվառ, դժբախտ», մ. բրետ. tru «թշվառ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրողակութիւն,
թրողականութիւն,
թրակողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
trōg «թշվառ, դժբախտ»
հ. իռլ.
truak «թշվառ, դժբախտ»
մ. բրետ.
tru «թշվառ»
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐՈՒՆԴ
«շշուկ, աղմուկ»
Ստուգաբանություն
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱԽ
«բոխի, բոդիկ, ձիասամիթ»
(բրբ.)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություն՝ ժախուկ (ժադուկ, ժամուկ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժախուկ,
ժադուկ,
ժամուկ
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՀ
(-ու, ուզ՝ նաեւ -ի, -ից)
«կեղտոտություն, աղտեղություն, գարշահոտություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žah
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժահադիմութիւն,
ժահահոտ,
ժահահոտութիւն,
ժահատեսակ,
ժահահամ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 220
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՀՐ
(ժահռ)
«թույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. zahr
«թույն»
Աղբյուր՝ քրդ. žāhr
«թույն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժահրոտ,
ժահրոտել,
ժահրոտում
Մատենագիտություն
H. AG 156;
Աճ. ՀԱԲ 221
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՃԱՃԵԼ
«դիպախոսել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն
փոխանակ «դիպախոսել»-ու, որ հաստատվում է այլ ձեռագրերի «պատշաճախոսել» մեկնությամբ (հմմտ. ԲՀ, 374), այսպիսով, ժամաճաճել-ը բաղկացած է ժամ(ա) եւ ճահել բաղադրիչներից
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։