Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 674, սյունակ 1
ՍԵԱՄ
(շեամ), -ոյ
«շեմք, բարավոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ei-
«ընկած լինել»
*-mo- ածանցով
ինչպես հնդեւրոպական՝ *k'ei- «ընկած լինել»՝ *-mo- ածանցով (Պատրուբանյան), այնպես էլ արեւմտակովկասյան ծագման վարկածները
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աբխ.
a-šəxims
«շեմք»
աբազ.
švximsa
«շեմք»
Էջ 674, սյունակ 1
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՂԱՆ
(-ոյ, -աւք)
«սեղան, հացկերույթ, զոհասեղան, խաչ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
«ծածկել, պատել կամ թեքել, հակել»
հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «ծածկել, պատել» կամ *k'el- «թեքել, հակել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեղանաւոր,
սեղանակից,
սեղանայարդար,
սեղանագերծ,
համասեղան,
սեղանապետ,
սեղանատամ,
սեղանատուն
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՆԵԱԿ
(-ի, -աց)
(սենեկ)
«սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i-
«թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան,
սենեկապետ,
սենեկիկ,
սենեկապետություն,
առանձնասենյակ,
գրասենյակ,
հյուրասենյակ,
ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή
«վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени
«հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՌ
-ի, -ից
«սեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«աճել, աճեցնել, սնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-s-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-s- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սեր-ել, սերմ, սերունդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռական,
սեռային,
սեռաբար,
սեռակոտոր,
սեռանալ,
եռասեռեան,
կիսասեռ,
յոգնասեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սեր-ել, սերմ, սերունդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՌՆ
II
«խիստ, սերտ, պինդ, զուտ, մաքուր, պարզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«աճել, աճեցնել, սնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-no-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-no- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սերտ, լատ. cresco «աճել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռնութիւն,
սեռնիլ,
սեռնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սերտ
լատ.
cresco
«աճել»
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՐ
I
ուշ՝ -ի, -ոյ
«սերունդ, ցեղ. սեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«աճել, աճեցնել, սնել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սերմ(ն), սերտ, սեռն «խիստ», լատ. cresco «աճել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերել,
սերունդ,
սերուն,
բազմանսեր,
զավակասերություն,
եղեգնասեր,
մանկասերություն,
բոլորասեր,
սերնդագործություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սերմ(ն), սերտ, սեռն
«խիստ»
լատ.
cresco
«աճել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 676, սյունակ 1
ՍԵՐ
II
«կաթի սեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
«աճել, աճեցնել, սնել»
Կապ ունի հնդեւրոպական *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատի հետ (հմմտ. սեր «սերունդ, սերում»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերակալել,
սերզատ,
սերուց(ք),
սերքաշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սեր
«սերունդ, սերում»
Էջ 677, սյունակ 1
ՍԵՐԵԿ
«կաշի, սեկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’er-
«հյուսվածքի թել, հյուսել, կցել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k’er- «հյուսվածքի թել, հյուսել, կցել» արմատի հետ, որից սարի-ք:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 677, սյունակ 1
ՍԵՐԿ
«այսօր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k’e-dui-
(անմիջական նախաձեւ՝ *k’te)
հայ. սե-
հ.-ե. արմատ՝ *dui-
(անմիջական նախաձեւ՝ *deu-)
հայ. -րկ
հին կազմութիւն` *k’e-dui- (*k’te)-> հայ. սե- եւ *dui- (*deu-ից)> հայ. -րկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սերկեան,
սերկածին,
սերկս
Մատենագիտություն
Dumézil, BSI 48;
Ջահ. ՀԼՊ 113
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։