Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առու» որոնման արդյունք՝ 4917 բառահոդված · Էջ 185 / 492
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԱՔԱՆ (-աց) «միապետ, թագավոր» (թյուրք-թաթար. տիտղոս)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. իրան. xākan
Աղբյուր՝ թյուրք. xāqān
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. թրք. xāqān
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 354
Էջ 325, սյունակ 1 Էջ 325
ԽԲԱՐԴԵԱՅ (խմբարդեայ) «տուփ, խնկաման, խնկատուփ»
Փոխառություն
Փոխառություն, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 327, սյունակ 1 Էջ 327
ԽԵՆԵՇ (խենեշ, խենեշ) «թուլամորթ, մեղկ, գոփ, շվայտ, վատ, զազիր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «քերել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khen-eskh-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *khen-eskh-` *ken- «քերել, տրորել» արմատից: Եթե ճիշտ է այս ստուգաբանությունը, ապա վրաց. xeneši «վատ, զազիր, անպիտան» բառը փոխառություն է հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խենեշանալ, խենեշութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hnasqus «թույլ, փափուկ, քնքուշ»
հ. անգլ. hnesce «փափուկ, փափուկ, թույլ»
հ. վ. գ. (h)nascōn «վայելել»
հուն. κιναιδος «անառակ, գոփ, շվայտ մարդ»
Մատենագիտություն
Ջհայկյան, ՕԻԱՊԱՅ 112
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԵՐՊՈՒԵ «հիլ, փոքր կակուլա, փոքր կարդամոն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xīrbūyü < արաբ. xirbavva
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362-363
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԱՐ «վարունգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xiyār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիարիկ, խիարուկ, խիարակ
Մատենագիտություն
H. AG 268; Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԱՐՇԱՄԲԱՐ (խիարշամպար, խիարշամպ, խիարշամպէ) «կասիա՝ cassia L.» (բուսբ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xiyāršanbar < պ. xiyārčanbar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԶԱՆ «պանդուխտ. փախստական. (բրբ.) հյուրընկալվող անձ, կին, ընտանիք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պ. xīzān (թերեւս)
որտեղից` վրաց. xizani «փախստական»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xizani «փախստական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 329, սյունակ 1 Էջ 329
ԽԻԶԱՐ «մեծ սղոց»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēi-gh-) *k>*kh անցմամբ եւ *-gh- աճականով
ավելի հավանական է փոխառություն լինելը, թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 364) ճանճ. (լազ.) xizari-ն փոխառություն է համարում հայերենից (ինչպես նաեւ քրդ. xəzar-ը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիզարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ճանճ. (լազ.) xizari-
քրդ. xəzar-ը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 364
Էջ 330, սյունակ 1 Էջ 330
ԽԻԼԱՅ «նուէր, իբրեւ նուէր տրուող զգեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. hila
Աղբյուր՝ ասոր. *hīlā
Ղազ.-Աւ. ՄՀԲ 340՝ ասոր. *hīlā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիլայել
Մատենագիտություն
Ղազ.-Աւ. ՄՀԲ 340
Էջ 330, սյունակ 1 Էջ 330
Խ(Ի)ԼԱԼ «մի բոյս՝ bunium bulbocastanum» (բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xīlāl < արաբ. xilāl «քչփորիկ» «մի բոյս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 372